كوه «دماوند» را هم آسفالت كردند!

مسير هفت كيلومتري در يكي از دامنه‌هاي قله‌ دماوند آسفالت شد!

مسئولين محلي در يك اقدام نادر و تاسف‌بار، مسير هفت كيلومتري يكي از دامنه‌هاي قله‌ دماوند را كه با ارتفاع 5671 متري، يكي از بلندترين قله‌هاي جهان است را آسفالت كرد‌ند.
اين حركت و اتفاق نادر درحالي به وقوع پيوسته است كه طي روز‌هاي اخير طبيعت دوستان زيادي به اين حركت اعتراض كرد‌ه‌اند، اما ظاهرا علي‌رغم جدي بودن اين نگراني‌ها تاكنون اقدام موثري براي توقف آسفالت سازي دماوند پرافتخار از سوي هيچ نهادي انجام نشده است.

مسير آسفالت شده منتهي به بخش گوسفندسراي دماوند است كه در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا قرار دارد.

محمود شعاعي؛ رئيس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي در گفت‌وگو با ايسنا در اين باره گفت: "سال گذشته با حضور رحيم مشايي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، مهندس كريمي استاندار مازندران، روز ملي دماوند ثبت نهايي شد اما در كمال ناباوري پنج‌شنبه هفته گذشته متوليان محلي با كاميون و لودر به جاده‌ گوسفند‌سرا آمده و در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا شروع به تسطيح و شن‌ريزي جاده و آسفالت آن كرد‌ه‌اند. "

وي افزود: "متاسفانه در دو روز گذشته نيز مجددا كاميون‌ها براي اجراي عمليات آسفالت به محل رفته‌اند. در هيچ جاي دنيا منابع طبيعي را اين‌گونه از بين نمي‌برند. ساليانه توريست‌هاي زيادي به ايران مي‌آيند اما با اين كار دماوند را از بين بردند. توسعه‌ گردشگري در دماوند به آسفالت كردن جاده نيست بلكه به كنترل رفت و آمد است. "

شعاعي گفت: "با آسفالت كردن اين جاده؛ ماشين‌ها تا ارتفاع 2900 متري از سطح دريا بالا مي‌آيند و قطعا منطقه را آلوده مي‌كنند. اين اقدام براي بلندترين قله‌ خاورميانه اسف‌بار است و باعث مرگ دماوند مي‌شود. "

وي افزود: "معتقدم همان بلايي كه بر سر قله‌هاي الوند و سبلان آمد و روي آنها تله كابين كشيدند، روي دماوند خواهد آمد و با ادامه اين سهل‌انگاري‌ها، اين ذخيره‌ ملي را از بين خواهند برد. "

رئيس فدراسيون كوهنوردي با تاكيد بر اين كه اين اقدام متوليان محلي براي آسفالت كردن دامنه‌ دماوند ضربه به توريست و گردشگري ايران است، خاطرنشان كرد: "اين اقدام به اين سادگي انجام نمي‌شود مگر با اجازه‌ مقامات بالاتر منطقه. "

وي در ادامه اظهار كرد: "دادن مجوزهاي غير اصولي براي استخراج خاك پوكه در ارتفاع 3600 متري از سطح دريا باعث شده كه كوه زخمي شود چرا كه آنها يك منطقه را چال مي‌كنند و نتيجه نمي‌گيرند سپس به سراغ منطقه‌ ديگري رفته و آنجا را هم زخمي مي‌كنند. اين تحولات را توريست‌هاي خارجي از روي سايت‌ها مي‌بينند كه باعث آبروريزي كشور است."

به گزارش ايسنا؛ در پي اين اقدام متوليان محلي، فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي ضمن نامه‌اي خطاب به وزيركشور خواستار توقف بي‌درنگ اين عمليات شده است.

متن كامل نامه‌ فدراسيون كوهنوردي به وزارت كشور به شرح زير است:

"جناب آقاي صادق محصولي
وزير محترم کشور

با ابراز تاسف فراوان به استحضار مي‌رساند؛ ضايعه‌اي غيرقابل جبران در دامنه‌ قله‌ دماوند ـ‌ مسير گوسفندسراـ در حال وقوع است ؛ آسفالت يک مسير هفت کيلومتري در دامنه‌ کوهستان! اقدامي نسنجيده، غير‌ضروري و غير‌کارشناسي تنها به بهانه‌ جذب گردشگر توسط مقامات محلي بخش لاريجان، که جراحتي عميق بر پيکر کوه دماوند، اين موهبت الهي و ميراث گران‌بهاي طبيعي وارد خواهد کرد.

اين در حالي‌ست که مسير مذکور با استعداد مسيرهاي فعلي جهت کوهنوردان و پناهگاه‌هاي موجود در منطقه از جمله قرار‌گاه تازه احداث شده در بارگاه سوم (ارتفاع 4200 متري از سطح دريا) نيازهاي مواصلاتي و اقامتي گردشگران و کوهنوردان را در حد دستر‌سي به يک منطقه‌ بکر طبيعي به ميزان متعارف تامين مي‌کند و لذا آسفالت کردن مسير مذکور که بر اساس مصوبات سازمان محيط‌زيست نيز منع قانوني دارد فاقد هرگونه توجيه اقتصادي و اجتماعي است که با توجه به نزديکي اين منطقه به تهران و مناطق ييلاقي مي‌توان از هم‌اکنون پيش‌بيني کرد که علاوه بر تردد بي‌شمار وسائط نقليه و آلودگي هواي منطقه در آينده‌اي نزديک، آماج هجوم زمين‌خواران، فرصت‌طلبان و سودجويان منابع طبيعي نيز قرارگيرد.
به استحضار عالي مي‌رساند از لحظه‌ مخابره‌ اين خبر ناگوار، موج اعتراضات و نگراني‌هاي شديد اهالي کوهنوردي و دوست‌داران طبيعت را به همراه داشته است که به طرق مختلف از مراجع مرتبط از جمله اين فدراسيون خواستار پيگيري جدي و توقف بلادرنگ اين عمليات که به نوعي "قتل دماوند" است، شده‌اند.

لذا از آن‌جا که دماوند، اين ميراث طبيعي کشور، هم‌چون ميراث‌هاي فرهنگي امانتي‌ست در دست نسل حاضر که حفاظت از آن براي انتقال به نسل‌هاي بعدي از وظايف دولت و مردم است، طبق مفاد قانون برنامه‌ چهارم توسعه، ناظر بر توجه دولت بر هزينه‌هاي ناشي از آلودگي و تخريب محيط زيست در فرايند توسعه، و ماده‌ يکصد و پنج برنامه‌ سوم توسعه ؛ که پروژه‌هاي خدماتي بايد پيش از اجرا و در مرحله‌ انجام مطالعات امکان‌سنجي و مکان‌يابي مورد ارزيابي زيست‌محيطي قرار گيرند از جناب‌عالي درخواست داريم دستور فرماييد متوليان اين اقدام غيرمتعارف، پروژه‌ آسفالت مسير مذکور را متوقف نمايند و اجراي هرگونه طرحي را منوط به مطالعه‌ کافي از طريق سازمان حفاظت از محيط زيست، فدراسيون کوهنوردي، کارشناسان و دل‌سوزان طبيعت کشور معمول كنيد".

طرح آسفالت كردن دماوند، دسته گل سازمان ميراث‌فرهنگي و گردشگري است

مديركل محيط‌زيست استان تهران در واكنش به طرح آسفالت كردن و شن‌ريزي در ارتفاع بالاتر از 2300 متري دماوند، گفت:

«اين دسته گل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است.»

آسفالت كردن دماوند در حالي مطرح مي‌شود كه دامنه‌ اين كوه از ارتفاع 2200 متر به بالا ثبت ملي شده است حال‌آنكه قرار است؛ جاده موردنظر در ارتفاع 2200 تا 3000 متري احداث شود.

دكترمحمدباقر صدوق در گفت‌وگو با ميراث خبر افزود: «سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان مازندران در سفر دوم رياست‌جمهوري و هيأت وزيران به اين استان؛ طرح مرمت و آسفالت جاده را به طول 5 كيلومتر ارائه كرد كه مورد تصويب هيأت دولت هم قرار گرفت.»

وي با اشاره به اينكه 45‌دستگاه كمپرسي در جاده گوسفندسرا شن خالي كردند، اظهار داشت: «جاده هنوز آسفالت نشده و شهرداري رينه از تاريخ 23 تير از فعاليت جاده‌سازي‌ جلوگيري به عمل آورده و طرح را متوقف كرده است.»

طرح، متوقف نشده

به‌رغم اين اظهارات رئيس انجمن ديده‌بان كوهستان عنوان كرد: «طرح زيرسازي جاده براي آسفالت كردن هنوز متوقف نشده است.

عباس محمدي با اشاره به سابقه جاده مذكور افزود: «در ضلع جنوبي دماوند كه مسير صعود عمومي است، يك جاده فرعي خاكي از جاده پلور به رينه منشعب مي‌شود كه حدود 2دهه پيش‌ ساخته شده اما همان 2دهه پيش هم هيچ توجيه عقلي و منطقي نداشته چرا كه از ابتداي تا انتهاي جاده حدود 3ساعت پياده‌روي و بخشي از مسير كوهنوردي است.

رئيس انجمن ديده‌بان كوهستان در ادامه گفت: «از سال گذشته خبردار شديم كه در استانداري مازندران بحث آسفالت كردن اين جاده پيش كشيده شد. درحال حاضر شن‌ريزي در اين جاده انجام شده تا پس از زيرسازي آسفالت شود؛ كاري كه نه تنها غيرضروري است بلكه آسيب‌هاي جدي به طبيعت مي‌زند.»

وي با تاكيد دوباره بر غيرضروري بودن وجود جاده در اين منطقه، افزود: «انتهاي اين مسير يك گوسفندسراست لذا چه دليلي است كه براي يك گوسفندسرا يك جاده آسفالته كشيده شود.

اين جاده آسفالته تنها به زمينخواري، آلوده شدن منطقه و ريخت و پاش زباله دامن مي‌زند.»
به گفته محمدي اين جاده سبب مي‌شود بيش از ظرفيت اكوسيستمي منطقه،  افراد در منطقه وارد شوند.گوسفندسراي احسان در ارتفاع 3300 متري قرار دارد.

وي يادآور شد: «دماوند از ارتفاع 2200 متر به بالا ثبت ملي شده است. مسير جاده هم در ارتفاع 2200 تا 3000 متري واقع است و تا زماني كه ميراث فرهنگي موافقت نكرده باشد احداث اين جاده غيرقانوني است.»

طرحي بدون نگاه كارشناسي

عضو فراكسيون محيط‌زيست مجلس نيز با انتقاد شديد از طرح آسفالت بخشي از دماوند، گفت: «نبود نگاه كارشناسي در بين مسئولان چنين رخدادهاي را در پي دارد.»

انوشيروان محسني‌بندپي افزود: «درحالي‌كه بسياري از روستاهاي دماوند جاده آسفالته ندارند چه لزومي است بخشي از كوه دماوند كه يك ميراث ملي و طبيعي است، آسفالت شود.»

وي تصريح كرد: «مسئولان گردشگري كشور دائما اعلام مي‌كنند كه به لحاظ جاذبه‌هاي تاريخي و طبيعي جزو 10 كشور اول جهان هستيم اما اين‌گونه اتفاقات قطعا اين موقعيت كشور ما را به خطر خواهد انداخت.»

وي در ادامه گفت: «فراكسيون محيط‌زيست اين موضوع را در مجلس پيگيري خواهد كرد.»

جاده‌سازي در دماوند چه درآمدي مي‌تواند داشته باشد؟

يك راهنماي طبيعت‌گردي در واكنش به اينكه احداث جاده مي‌تواند باعث تسهيل رفت‌وآمد گردشگران به دماوند و درآمدزايي شود، گفت: جاده‌سازي در كوه دماوند براي جذب مردم و گردشگران چه درآمدي مي‌تواند داشته باشد، به‌جز اينكه به محيط‌زيست ضربه وارد شود؟

محمد منتظر در گفت‌وگو با ايسنا افزود: هنوز ميان مردم و گردشگران آنقدر فرهنگ‌سازي انجام نشده است كه جاده‌سازي مي‌شود تا كوهنوردان و گردشگران بيشتري به كوه دماوند بروند. آن زمان هم كه جاده خاكي بود، با وجود اينكه آن را تميز مي‌كردند، ولي كوهنوردان و مردم زباله‌هاي زيادي را در مسير رها مي‌كردند.

وي بيان كرد: اگر هدف از اين كار، تشويق گردشگران براي سفر بيشتر به كوه دماوند است، آسفالت شدن يا نشدن اين كوه چه اهميتي دارد، وقتي گردشگر با هر وسيله‌اي تا اين ارتفاع از كوه مي‌آيد.

به گفته‌ او، مسئولان مي‌توانند به جاي جاده‌سازي، امكانات ديگري را كه كمبود آنها واقعا در كوه دماوند احساس مي‌شود، فراهم كنند. در همين مسير كه در حال ساخت جاده در آن هستند، آب آشاميدني در تابستان پيدا نمي‌شود، چون گله‌داران آب را براي گله‌هاي خود قطع مي‌كنند.

منتظر افزود: در ارتفاعات كوه، زباله‌ زيادي رها شده است، چرا آنها را جمع نمي‌كنند. ساخت جاده در دماوند بازدهي زيادي ندارد و اين كار توجيه ندارد، چون فضاي بكر و طبيعي براي گردشگران بيشتر جذابيت دارد، آمدن مردم عادي براي آنها چه درآمدي دارد؟!

آسفالت دماوند، پروژه‌ مصوب دولت است

رئيس انجمن كوهنوردي ايران گفت: متوليان درباره‌ ساخت جاده در دماوند خيلي منفعل برخورد مي‌كنند

و هيچ نيرويي از دستگاه‌هاي مسئول، يعني سازمان‌هاي حفاظت محيط‌زيست و ميراث فرهنگي و گردشگري تا 25 تير كه ما براي بررسي اوضاع به كوه دماوند رفته بوديم، براي تهيه گزارش و بررسي اوضاع به دماوند نيامده بودند.

به گفته عباس محمدي، براساس بررسي‌هايي كه صورت‌گرفته متوجه شديم، اين طرح گردشگري در دور نخست سفر هيأت دولت به استان مازندران مطرح شده و اكنون معاونت گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مازندران پيگير اين طرح است و بودجه آن از طريق استانداري مازندران تخصيص يافته است.

به گزارش ايسنا، اين درحالي است كه مسئولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري پس از گذشت يك‌هفته از انتشار نخستين خبر جاده‌سازي و آسفالت بخشي‌ از اين اثر طبيعي ثبت‌شده در فهرست ميراث ملي كشور، تاكنون واكنش و اقدام صريحي را در اين‌باره نشان نداده‌اند و اعلام هر موضعي را به بررسي كارشناسان اين سازمان منوط دانسته و فقط به بيان اين نكته بسنده كرده‌اند كه با هرگونه آسيب به هويت بكر قله دماوند مخالفند.

به گفته سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، مطالعات و پيگيري‌هاي كارشناسي سازمان ميراث فرهنگي آغاز شده است تا چنانچه تعرضي به حريم ثبتي صورت گرفته باشد، اقدامات لازم براي جلوگيري از ادامه تعرض و حفاظت اثر انجام شود.

اگرچه تاكنون 2 بار خبر متوقف شدن جاده‌سازي در كوه دماوند منتشر شده، اما نخستين خبر با قطعيت تمام رد و اعلام شد كه عمليات جاده‌سازي در اين كوه همچنان ادامه دارد. با اين شرايط نمي‌توان مطمئن بود كه خبر توقف جاده‌سازي در كوه دماوند كه بار ديگر شنبه (27 تيرماه) از سوي سازمان حفاظت از محيط‌زيست اعلام شد تا چه زمان با قوت پابرجا بماند. به گفته رئيس انجمن كوهنوردي ايران ظاهرا قرار نيست آسفالت در اين مسير ريخته شود، بلكه قرار است، جاده‌ شن‌ريزي شود.

محمدي بيان كرد: ما با شهردار رينه مذاكره كرديم تا جلوي اين كار گرفته شود؛ ولي به گفته اين مقام مسئول، قرار است فقط اين جاده را از ارتفاع 2300 متر تا 3300 متر شن‌ريزي كنند. توجيه آنها اين است كه با جاده‌سازي از بلند شدن گرد و خاك و آسيب‌ به‌گونه‌هاي گياهي جلوگيري مي‌كنند. براي ساخت اين جاده، استانداري مازندران 80ميليون تومان بودجه اختصاص داده است

توقف عمليات آسفالت‌ريزي در ارتفاعات دماوند

مديركل محيط زيست استان تهران: اجراي اين پروژه پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي بوده است!

در حالي كه مسئولين سازمان ميراث فرهنگي از جزئيات آسفالت كردن جاده «رينه به گوسفندسرا» در ارتفاعات دماوند اظهار بي‌اطلاعي كرده‌اند، مديركل محيط زيست استان تهران گفت كه اجراي اين پروژه به پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي در دور دوم سفر رئيس‌جمهوري به استان مازندران مصوب شد و هم‌اكنون نيز عمليات آن متوقف شده است.

دكتر صدوق در گفت‌وگو با ايسنا افزود: "مصوبه مرمت جاده «رينه به گوسفندسرا» از مصوبات دور دوم سفر رئيس جمهوري به استان مازندران و پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي بوده است. "

وي افزود: "بر اين اساس هيات دولت 86 ميليون تومان جهت مرمت و آسفالت جاده «رينه به گوسفندسرا» به طول 5 كيلومتر را مصوب كرد. "

مديركل محيط زيست استان تهران با اشاره به اين كه قله دماوند بر اساس مصوبه 231 شوراي عالي محيط زيست اثر طبيعي ملي است، افزود: "در عين حال آسفالت كردن جاده «رينه به گوسفندسرا» مي‌تواند اثرات بسيار مخربي بر اثر طبيعي ملي دماوند داشته و ضمن ايجاد آلودگي، موجب ساخت و سازهاي غيرمجاز، تخريب طبيعيت بكر منطقه و ... شود. "

وي با اشاره به اين كه شهرداري رينه كار زيرسازي اين مسير را آغاز كرده بود، گفت: "روز شنبه با حضور عوامل اداره كل محيط زيست استان تهران احداث اين مسير كه پوكه‌ريزي براي زيرسازي آن آغاز شده بود متوقف شد. "

به گزارش ايسنا، پيشتر بسياري از فعالان محيط زيست و حتي رئيس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي نيز به اجراي اين پروژه اعتراض كرده بودند.

در اين حال سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري موضع‌گيري در برابر آسفالت كردن مسيري هفت كيلومتري در يكي از دامنه‌هاي قله دماوند را منوط به بررسي حريم‌هاي ثبت‌شده اين كوه در فهرست آثار طبيعي دانسته بود.

همچنين دبير كميته ملي طبيعت‌گردي با اظهار بي‌اطلاعي نسبت به آسفالت شدن قسمتي از دامنه دماوند، تأكيد كرده بود كه به تازگي بازرسين ما از آنجا ديدن كرده‌اند و چنين چيزي در گزارش‌هاي آن‌ها نيامده بود، ولي به هر ترتيب، مسئله پيش آمده را حتما پيگيري مي‌كنيم!

پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي براي اجراي عمليات آسفالت‌ريزي جاده «رينه به گوسفندسرا» در ارتفاعات دماوند در حالي صورت مي‌گيرد كه اين سازمان 29 تيرماه سال گذشته در مراسمي اقدام به ثبت ملي دماوند به عنوان نخستين اثر ميراث طبيعي ايران كرده بود.