تانکرهای عراقی فرصت و یا تهدید

سالهاست که مردم خوزستان با توجه به گسترش روابط تجاری  و بازرگانی مابین ایران و عراق شاهد حضور پر رنگ تانکرهای عراقی در استان خود می باشند. بطوری که امروزه یکی ازدغدغه هر راننده, شهروند و مسئول در استان خوزستان غولهای آهنی با پلاک اربیل و نینوا و سلیمانیه و ... است . حال اینکه ورود و تردد این خودروها برای اقتصاد منطقه مفید می باشد بر هیچ کس پوشیده نیست  لیکن عدم توجه به زیرساختها و بهره برداری صحیح از موقعیت به وجود آمده می تواند همچون آفتی  بزرگ گریبانگیر استان خوزستان گردد و خسارتی بزرگ به مردم منطقه وارد نماید.

گاهی وقتی در جادهای استان خوزستان و بخصوص منطقه ماهشهر تردد می کنیم فراموش می کنیم که در خاک ایران هستیم و سبقت تانکرهای حامل سوخت با سرعت بالا این تصور را ایجاد میکند که ما در خاک عراق در حال رانندگی هستیم. حال سوال این است که هر چند این خودروها عوارض خاص خود را بر طبق قوانین و تعرفه های مصوب که گاها چند برابر خودروهای داخلی می باشد پرداخت می نمایند اما سود حاصل از این موضوع و سهم استان خوزستان از دریافت این مبالغ چقدر است ؟ چه مقدار از این پول صرف تعمیر و تعریض جاده های استان می گردد؟ کدام ارگان پاسخگو می باشد ؟

راهها از عوامل موثر در توسعه گردشگری و توسعه  هر منطقه محسوب می شوند  صحیح  و گردشگری  به طور کلی پس از انقلاب صنعتی با متکامل شدن شبکه های حمل و نقل و ارزان شدن آن، رونق خاصی به خود می گیرد نیز صحیح ، اما سهم  سرمایه گذاری و احداث راهها با معیار و استانداردهای بین المللی آیا ضرورتی ندارد ؟پاسخگو تصادفات این کامیونها و آلوده کردن محیط زیست چه کسی است ؟هوای آلوده و آب آلوده برای مردم خوزستان کم بود که اینبار می بایستی شاهد آلوده کردن خاک پاک خوزستان باشیم ؟ سناریو اداره محیط زیست در زمان تصادفات جاده ای و پخش مواد نفتی چیست؟  از میسر اندیمشک تا بندر امام خمینی بارها شاهد چپ کردن و یا آتش سوزی این کامیونها بوده ایم و لکه های سیاه بازمانده در طول مسیر خود شاهد این ادعا می باشد. راستی کسی می داند تا کی میزبان این مهمان های ناخونده هستیم ؟

بخشی از محموله این تانکرها مواد نفتی و مازوت ترانزیتی از کشور عراق است که از پالایشگاه های بی جی، کرکوک و سلیمانیه عراق توسط کامیون از مرزهای غربی کشور صورت می گیرد.

تردد کامیونها عراقی حامل مواد سوختی طی چند سال گذشته رشد قابل ملاحظه ای داشته اند به گونه ای که این کامیون ها دیگر بخشی از جادهای استان خوزستان شده است .همه به این موضوع واقف هستیم که منافع ملی بر منافع منطقه ای ارجحیت دارد ولی اختصاص تنها بخشی از درآمد حاصل به زیر ساختهای استان خوزستان می تواند حکم بازی برد برد را ایفا نماید. در غیر اینصورت همین زیر ساختهای موجود نیز از بین خواهد رفت .

 اما واقعیت اینجاست که شاید بیشترین ضرر از حضور کامیونهای عراقی در استان خوزستان متوجه مردم بندر امام خمینی و ماهشهر می باشد . چرا که ترمینال نهایی و خط انتها این مارتن طولانی, بندر امام خمینی می باشد. جایی که کشتی های حامل منتظر ورود آنانند. اما نکته قابل توجه اینکه علی رغم حضور طولانی مدت تانکرها وضعیت ایستگاه پایانه آنان در انتهای اتوبان اهواز _ بندر امام خمینی فاقد امکانات لازم بوده و این خودروها برای ادامه مسیر از پایانه تا بندر امام خمینی مجبور به عبور از حدود 10 کیلومتر جاده خاکی و وارد شدن به جاده شهر چمران به منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی می باشند . حال وقتی بارنندگی نیز باشد با گل آلود ولغزنده شدن جاده ریسک  و خطرات این جاده بیش از پیش افزایش می یابد و هر از چند گاهی شاهد حوادث جاده ای در این محور هستیم و نکته بسیار قابل توجه در این نکته است, که نه اداره راه و نه شرکت پتروشیمی هیچکدام مسئولیتی نسبت به این جاده بعهده نمی گیرند و هر کدام از پذیرش این مسئولیت شانه خالی می کند.

آقای رییس جمهور مردم خوزستان  اینبار نیز چشم به کلید شما دوخته اند و منتظر باز کردن بسیاری از قفل محرومیت ومظلومیتهای استان خود دارند مظلومیت زندگی در آلوده ترین شهر دنیا , مظلومیت به یغما بردن شاهرگ حیات آن کارون و... آقای ریس جمهور  افزایش سهم اعتبارات استان خوزستان نیز قطعا حق مسلم ماست.

کارون مظلوم

خشكسالي يك حقيقت طبيعي و اقليمي براي ايران مي باشد و نبايد از وقوع  آن متعجب شد. در 23 سال گذشته، 13 سال دوره هاي خشكسالي وجود داشته است و در سالهاي 2001-1999 خشكسالي شديدي را تجربه كرده ایم  كه بدترين خشكسالي در طي 40 سال اخير بوده است. بر اساس گزارشات سازمان محاسبات ايران، بارش در طي سالهاي 1999، 2000 و 2001 به ترتيب 24.2 % ، 40 % و 28.5 % از حد نرمال كمتر بوده است.

استان خوزستان يكي از قطبهاي مهم اقتصادي كشور از منظر صنعت و كشاورزي مي باشد و در تقسيم بندي کلي اقليمي کشور در بخش صحرائي گرم وخشک طبقه بندي گرديده است و متوسط بارندگي ساليانه در استان حدود 226 ميلي مترمی باشد و 33 درصد از منابع آب سطحي كشور را دارا مي باشد که رودخانه کارون اصلی ترین رودخانه در این استان می باشد. رودخانه كارون  به عنوان قلب تپنده خوزستان نقش حياني  را در اين استان ايفا مي نمايد و با طول ۹۵۰ کيلومتر طولاني‌ترين رودیست که در داخل ايران قرار دارد .آورد رودخانه كارون به دشت خوزستان بطور متوسط 21/2 ميليارد متر مكعب در سال اندازه گيري شده است که با اجراي طرحهاي توسعه كشاورزي و صنعت و افزايش جمعيت در استان خوزستان رقابت براي مصرف از كارون افزايش يافته و موجب تعارض بي سابقه اي بين بخشهاي مختلف شده است

کارون که در بخش اهواز در سالیانی نه چندان دور با دبی 645 مترمکعب در ثانیه روزگاری پرآب ترین رودخانه ایران بود اکنون به کمتر از 300 مترمکعب در ثانیه کاهش یافته  و بدلیل ورود آلاینده های مختلف از بخشهای صنعتی, کشاورزی و خانگی به بالا دست کیفیت آن بشدت کاهش یافته است بطوری که کمتر خانواری را در شهرهای استان خوزستان می توان یافت که جهت آشامیدن و مصارف خانگی از سیستمهای تصفیه آب خانگی  و یا خرید آب تصفیه شده از مراکز فروش آب تصفیه اقدام نمی نمایند. حال اینکه این دستگاه ها در بهترین حالت 50 درصد آب ورودی را به پساب تبدیل می نمایند و بدلیل پایین بودن املاح و حذف کلر خود مخاطرات بهداشتی را تشدید می نمایند .

بيلان منابع و مصارف رودخانه کارون با در نظر گرفتن حفظ كيفيت و محيط زيست رودخانه در شرايط توسعه (سال 1400) به طور متوسط برابر با  21220 ميليون متر مكعب می باشد  و با احتمال 80 درصد 14854 میلیون متر مکعب می باشد  که با توجه به مصرف 19747 میلیون متر مکعب با به اجرا در آمدن كليه طرحهاي توسعه در بخشهاي مختلف به خصوص كشاورزي و با توجه به تعهدات آتي و در نظر گرفتن آب برگشتي و آب مورد نياز جهت حفظ حيات رودخانه بيلان رودخانه  کارون منفي خواهد شد.

حال این سوال برای هر خوزستانی پیش می آید که آیا با توضیحات فوق وجود چهار تونل کوهرنگ 1 تا 3 و تونل چشمه لنگان کم نبود که طرح تونل انتقال آب به شهر هاي قم و کاشان و ... از سر شاخه هاي رودخانه دز در اليگودرز, طرح انتقال آب به رفسنجان و طرح تونل بهشت آباد به طول تقريبي 65 كيلومتر با هدف انتقال آب به استانهاي اصفهان، يزد و كرمان از سر شاخه هاي کارون به زاينده رود  نیز به طرحهای دیگر دولت برای انتقال آب کارون به شهرهای دیگر در برنامه کاری آنان اضافه گردیده است؟ آیا وجود چهار سد بزرگ بر روی کارون کفایت نمی کرد که با ساخت سه سد دیگر کیفیت آب کارون را در پایین دست بیش از بیش کاهش دهیم ؟ آیا واقعا طرحهای ساخت 9 سد دیگر بر روی رودخانه کارون که طرح مطالعاتی خود را پشت سر میگذراند قربانی کردن کارون و مردم خوزستان نمی باشد؟ زمانی که امام راحل فرمودند خوزستان دین خود را به اسلام ادا کرده است آیا مسئولین وقت دین خود را به مردم خوزستان ادا کرده اند؟ آیا سناریو از بین رفتن دریاچه اورمیه اینبار برای رودخانه کارون در حال شکل گیری می باشد ؟  

حال مردم مظلوم خوزستان شاهد به یغما بردن کارون به اصفهان می باشند در حالی که مردم شریف اصفهان خود تاب انتقال بخش کوچکی از آب زاینده رود را به شهر یزد نیاوردند و با بیل و کلنگ جلوی آن را گرفتند . به راستی سهم نمایندگان استان خوزستان در این امر مهم چیست؟ آیا فریاد مردم خوزستان تا پایتخت می رسد ؟ آقای دکتر روحانی رییس جمهور محبوب, مردم خوزستان چشم به کلید شما برای باز کردن قفل مظلومیت کارون دارند. سرکار خانم ابتکار رییس محترم سازمان حفاظت محیط زیست ایران شما که به عنوان یکی از  هفت قهرمان زمین از سوی سازمان ملل شناخته شده اید مردم خوزستان فقط می خواهند شما منجی کارون باشید. مردم خوزستان از مسئولین و دولتمردان خود انتظار دارند با تدبیر لازم کارون را احیا نمایند و از مرگ خاموش آن جلوگیری نمایند و امید را به مردم منطقه در دولت امید و تدبیر برگردانند.

مهرداد افشار

کارشناس ارشد محیط زیست

کیفیت آب

وقتی راجع به کیفیت آب بحث می کنیم باید از سه دیدگاه شیمیایی ، فیزیکی و بیولوژیکی به اون نگاه کرد و آب سالم در اصل آبیست که از این سه دیدگاه شرایط لازم رو داشته باشه بررسی آبهای معدنی که توسط بخش خدمات رفاهی شرکت ملی حفاری انجام شده فقط کیفیت شیمیایی آبهای معدنی رو با هم مقایسه کرده و فرض بر این است که که کلیه آب معدنی ها از بعد فیزیکی و بیولوژیکی سالمند که فرض نسبتا صحیحی می باشد چرا که اغلب واحدهای تولید آب معدنی دارای میکروفیلتر (جهت تصفیه فیزیکی )و لامپ

  (جهت تصفیه بیولوژیکی)UV    
هستند(من از جندتاشون بازدید داشتم)همچنین شرکت ملی حفاری نفت که تعداد زیادی از پرسنلش در مناطق دور افتاده و یا اسکله های نفتی هستند عمدتا از آب معدنی استفاده می کنند و لازم هست که این آزمایشها برای اونها انجام بشه تا آب معدنی های خریداری شده کیفیت بهتری داشته باشند .اینرو هم بگم که فاکتورهای شیمیایی زیادی هستند که بایستی در اظهار نظر کیفی آورده بشن ولی این سه فاکتور که اندازه گیری شده از فاکتورهای اصلی به شمار میرندالبته سومی یا هدایت الکتریکی ضریبی از کل املاح محلول یا کل ذرات معلق میباشدکه البته در صورتجلسه فوق بعضی هاش رو اشتباه نوشتن اینرو هم بگم که در استانداردهای بین المللی و حتی استانداردهای ملی آب آشامیدنی به صراحت آنالیز آب مناسب آورده نشده و فقط یک دسته بندی بین آبهای شرب وجود دارد مثلا آبی که سختی کل اون بین 100-180 باشه آب گوارا و بین 180-350آب مناسب ذکر شده ولی اغلب مناطق ایران فاقد چنین آبی بوده و هزینه کاهش سختی نیز نسبتا زیاد می باشد وحتی در برخی از نقاط شهر های بزرگ آب شرب دارای سختی کل بین 600-1000 می باشند در واحدهای تولید و بسته بندی آب معدنی حداقل در ایران هیچگونه تصفیه شیمیایی صورت نمی گیرد و فقط تصفیه فیزیکی و بیولوژیکی انجام می شود و آنالیزی که معمولا بر روی بعضی از اونها قید شده در اصل آنالیز آب معدنی گوارا مطابق تاییدیه موسسه غذا و دارو آمریکا می باشد که جالبه که در ایران همشون یکجور نوشتن آخه مگه میشه یک چشمه یا چاه در شمال ایران دقیقا آنالیز آبش با چشمه ای یا چاهی در جنوب یکی باشه اونهم وقتی که بدونید آنالیز آب با بستر لایه های خاک و ماندگاری آب در زمین و حتی میزان بارش در منطقه وفاکتورهای دیگر وابسته است تازه در فصول مختلف آنالیز آب یک چشمه تغییر میکنه .برخی از واحدهای تولید آب معدنی هم دارای چشمه و یا چاه اختصاصی نیستند بلکه از شبکه آب روستایی تغذیه میشن و در اصل آب رو از شرکت آبفای روستایی می خرن و بعد از تصفیه فیزیکی و بیولوژیک بسته بندی و توزیع می کنند . البته اینهایی که گفتم به معنی بد بودن آب معدنی نیست و این وظیفه سازمانهای بهداشتی کشور هست که نظارت کنن و مجوز تولید آب معدنی رو به هر منبع آبی ندن و اونهایی هم که مجوز دارن کنترل کنه که تصفه های لازم درست انجام بشه امید وارم

شما خودتون با دانشی که دارین درست انتخاب کنین

نويسنده :  رضایی

پیشینه تحقیق در جهان در خصوص اسمز معکوس

از آنجا که بیشتر دانشجویان در قسمت پیشینه تحقیق به مشکل بر می خورند لذا برای آن دسته از دانشجویانی که در خصوص اسمز معکوس تحقیق می کنند تعدادی پیشینه تحقیق ارائه می کنم امیدوارم که بدرد آنان بخورد

طی دهه گذشته بیشتر تحقیقات پایه و کاربردی در باره گرفتگی بیولوژیکی غشاء در جنوب کالیفرنیا[1] در حال انجام بوده است. برای مثال در واحد آب 21[2] که در کالیفرنیا واقع شده است لجن گرفتگی غشاء سالیانه بیش از 700 هزار دلار هزینه در بر دارد که این رقم تقریباً 25% هزینه سالیانه بهره برداري که شامل  شستشوی شیمیایی و افت کارآیی غشاء است. این واحد در سال 1970 ساخته شد تا جهت جلوگیری از نفوذ آب دریا، فاضلاب شهری را تصفیه و به آبهای زیر زمینی تزریق کند. در این واحد مشخص گردید که لجن گرفتگی در کار آیی غشاء تاثیر زیادی دارد. همچنین کاهش آشکار و عمده شار غشاء بر اثر تجمع لایه ژلاتین که مانع نفوذ می شود. ( به عنوان مثال بیو فیلم ) ، این ماده موجب تخریب سریعتر غشاء یا اجزای سیستم ( به عنوان مثال ، لوله ها) توسط تماس مستقیم (آنزیم باکتری ) یا فرآیند غیر مستقیم (تغییر pH ) همراه با سوخت وساز میکروبی طبیعی و گسترش لایه بیولوژیکی به وقوع می پیوند.[1]

در ایالت متحده کاهش تولید در اثر گرفتگی بیولوژیکی اسمز معکوس، موجب استفاده از فرآیندهای مخصوص پیش تصفیه آب خوراک و مواد شیمیایی، افزایش هزینه بهره برداری و نگهداری، مصرف انرژی توسط سیستم و کاهش عمر مفید غشاء شده است که در نهایت ده ها میلیون دلار خسارت به همراه داشته است.[1]

از دیگر تحقیقات انجام شده، در خصوص گرفتگی بیو لوژیکی می توان به تحقیقات در واحد یوما واقع در ایالت آریزونای آمریکا اشاره کرد. این واحد قادر است میلیونها لیتر آب از رودخانه کارداو، قبل از ورود به مکزیکو را نمک زدایی کند. در نمک زدایی یوما، به آب خوراک، آمونیاک تزریق می شود. آمونیاک با کلر آزاد واکنش داده، کلر آمین تشکیل می دهد که حالت اکسید کنندگی آن به اندازه کلر آزاد نیست. و کلر آمین دارای خاصيت بایوساید بوده، درنتیجه از غشاء در مقابل فعالیت بیولوژیکی محافظت می کند. [1]

در یک سیستم اسمز معکوس در سان دیاگو ایالت کالیفرنیا، طی یک هفته30% از آب محصول کاهش پیدا کرد. اسمز معکوس در پایین دست صافی های کربن فعال قرار داشت که تعداد بیشماری باکتری توسط این صافی ها وارد آب خوراک می شد. تعداد باکتریهای مهاجر بالغ بر چندین هزار عدد در یک میلی ليتر بودند. در این واحد زمانی که سیستم اسمز معکوس در سرویس است، اسید پر استیک با غلظت ppm 4/0 (در حضور  ppm 2 پر اکسید هیدروژن ) به آب خوراک تزریق می شد. اگر چه با تزریق اسید، کاهش قابل توجهی در شمار باکتریها مشاهده نمی شد. ولی روند کاهش آب محصول متوقف می شد. بعد از گذشت دو ماه دبی آب محصول ثابت گردید. [1]

مرکز دیالیز کلیه واقع در مینه سوتا دچار مشکل رشد باکتری در دو سیستم موازی اسمز معکوس، تانکهای ذخیره و شبکه توزیع شده بود. سیستم تصفیه آب این مرکز هر هفته به صورت آنی و ناپیوسته ضد عفونی می شد. دو سیستم انتخاب شده مشخص در پایین دست صافیهای کربن فعال شده قرار دارند و این صافی ها دارای آلودگی بیولوژیکی سنگین هستند. این صافیها موجب جاری شدن باکتریها در سیستم اسمز معکوس می شوند. [1]

یکی از بزرگترین واحدهای تولید آب اسمز معکوس از آب دریا در جهان واحد آدور در کشور بحرین     می باشد. در این واحد تعدادی مشکل دست پا گیر باعث کاهش ظرفیت تولید درکمترین مقدار خود به همراه بیشترین برنامه شستشو شیمیایی، گرفتگی شدید غشاءها و تعویض زود به هنگام غشاء ها باعث تعجب کارشناسان متخصص نمک زدایی گردید. تجربه و کوشش متخصصین جهت حل مشکل و یافتن بهترین راه حل به استفاده از تکنولوژی غشاءها UF جهت بهبود آب خوراک و بازیابی قابلیت هدایت الکتریکی ، در قسمت پیش تصفیه منتهی گردید.  غشاءهایUF نصب و راه اندازی شد ولی بزودی مشخص گردید که خود غشاءها  UFنیاز به پایش و اصلاح بیشتری دارد. تعدادی مشکلات جزئی در سیستم UF روی کار آیی سیستم تاثیر گذاشته و باعث کاهش ظرفیت تولید و افزایش هزینه های تولید گردید. سپس در یک پروژه تحقیقاتی جداگانه دیگر تحت عنوان نوسازی واحد آدور طرح بهبود ممبرانهای UF و استفاده از گونه های دیگری از غشاءهای اسمز معکوس پیشنهاد گردید. [6]  

پیتس در سال 1995 بیان می کند که چطور بار ظرفیتی[3] ذرات می توانند به طور چشمگیری بوسیله ولتاژ بالا رفته ایجاد شده با یک سیستم ظرفیت دهنده تحت تاثیر قرار گیرند. كه این سبب یک افزایش سریع در بار سطحی سطوح خیس شده و یک کاهش در تنش سطحی محلول بالک می گردد. یک الکترود سرامیکی18 اینچی و یک تامین کننده برق  kv DC30 در قسمت مکش پمپ واحد اسمز معکوس در واحد آب آشامیدنی در تاکسون آریزونا ( AZ ) نصب شدند. هدف از اینکار مطالعه اثر الکتروستاتیک ولتاژ بالا ایجاد شده با الکترود، روی غشاها به عنوان راهی برای جلوگیری از رسوبهای بیولوژیکی بوده است. مهمترین نتیجه این مطالعه افزایش نرخ بازیافت پرميت[4] بود. نرخ بازیافت بیانگر میزان آب تولید شده بعنوان درصدی از آب خوراک سیستم می باشد. نمودارها نرخ بازیافت، نرخ پس دهي نمك[5] و افت فشار غشاها را بترتیب بطور متوسط 26/77% ، 97% و Kpa 474 بوده است. این یک افزایش 3% در نرخ بازیافت را نشان می دهد.  طبق گزارشات، غشاها نیازمند این بودند که هر 3-4 ماه تمیز شوند. در این مواقع هنگامي که  ظرفهاي تحت فشار باز می شدند، یک فیلم سنگینی از ( لایه بیوفیلم)[6]  روی سطح غشاها و دیواره های داخلی ظرف ها پوشانده بود. در پایان دوره آزمون، یکی از ظروف برای بازرسی چشمی باز شد و آنچه مشاهده شد سطح تمیزی بر روی دیواره داخلی ظروف و روی غشاها عاری از بیوفیلم بود. 2 ماه بعد از اینکه اولین دوره آزمون پایان یافت، غشاها تمیز شدند ( البته نه بدلیل افت فشاردرعملکرد) برخلاف تجربه های تمیز کردن قبلی، بازده غشاها بعد از شستشو بالا نرفت که این نشان می دهد غشاها در طول 9 ماه دوره تصفیه تمیز مانده بودند. [7]

در پالایشگاه البرتوپاسکوالنسی بار آلودگی بالای آب خوراک سیستم اسمز معکوس باعث تخریب غشاء بدلیل گرفتگی بیولوژیکی می شود بطوریکه بایو فیلم در تمام قسمتهای پیش تصفیه دیده می شود. درتحقیق انجام شده در این پالایشگاه AOC [7]و DOC [8]در نقاط مختلف سیستم اندازه گیری و مقایسه گردید. و علی رغم اینکه از یک بایوساید 30 برابر بیشتر از مقدار لازم استفاده شد ولی رشد میکرواورگانیزمها کاهش نيافت و یا متوقف نشد.[8]

در تحقیق دیگری که در کشور اسپانیا در یک واحد تصفیه فاضلاب که مجهز به تصفیه ثانویه است از اسمز معکوس با غشاءهای سلولز استات  در مقیاس آزمایشگاهی به عنوان تصفیه ثالثیه استفاده گردید. این تحقیق نشان داد که بهینه سازی پیش تصفیه به جهت کاهش گرفتگی بیولوژیکی با تثبیت لجن تولیدی و کنترل pH و مقدار تزریق کلرورفریک برای انعقاد ولخته سازی، کیفیت آب خروجی بالا رفته و قابل تزریق به آبهای زیر زمینی می باشد.[9]

در حالی که گرفتگی بیولوژیکی یکی از چالشهای بزرگ در سیستم های اسمز معکوس است در تحقیق دیگری که در مقیاس آزمایشگاهی انجام شده  امکان سنجی استفاده از صافی های بیولوژیکی برای کاهش مشکل گرفتگی بیولوژیکی بررسی گردید در این تحقیق فعالیتهای بیولوژیکی در سیستم اسمز معکوس اعم از خوراک، محصول و مواد تزریقی مورد آزمون قرار گرفت و پارامترهای بهره برداری همچون اختلاف فشار و جریان محصول پایش گردید و اثر راکتور بیولوژیکی در کاهش AOC  و DOC مورد بررسی قرار گرفت. بایو راکتور به طور موثری توانست باعث كاهش AOC و DOC شود. این تحقیق نشان داد که استفاده از  بایو راکتور یک روش پیشگیرانه ساده و اقتصادی جهت کنترل لجن گرفتگی می باشد. [10]

عربستان سعودي يكي از كشورهايي مي باشد كه به شدت با مشكل محدوديت منابع آب مواجهه است. بطوري كه در سال 2000 ميزان مصرف 20ميليون متر مكعب بود. بيشترين مصرف آب در اين كشور در بخش كشاورزي، صنعتي و دامپروري مي باشد. از طرف ديگر يك سوم آب شيرين سازي جهان در اين كشور صورت مي گيرد. با توجه به اين كه گرفتگي بيولوژيكي يكي از مشكلات اساسي سيستم هاي اسمز معكوس مي باشد استفاده از اين تكنولوژي بدليل تخريب غشاءها در عربستان را با محدوديت مواجهه كرده است.]11[ 

واحد تصفيه آب همسيكرك در شمال هلند (با ظرفيت 20 ميليون متر مكعب در سال) درنيمه دوم سال 1999 به بهره برداري رسيد كه داراي سيستم پيش تصفيه شامل: انعقاد، لخته سازي و فيلتراسيون مي باشد. درابتدا غشاءها هر 400 ساعت شستشو مي گرديد، ولي با پايش پيش تصفيه و بهينه كردن مواد شيميايي تزريقي و با نصب الترافيلتراسيون واستفاده از زیست کش   در شستشوي معكوس ميزان گرفتگي 25% كاهش يافت.]12[

كنترل گرفتگي غشاءها يك چالش بزرگ براي صنايع آب مي باشد . گرفتگي بر روي كارآيي سيستم تاثير گذار است و باعث افزايش هزينه هاي بهره برداري مي گردد. اولين قدم براي كنترل گرفتگي شناخت كامل نوع و تركيبات گرفتگي است. يك بررسي كلي براي شناخت گرفتگي بوسيله آزمون تشريح[9] مشخص     مي شود. آزمون تشريح به همراه ارزيابي داده هاي پيش تصفيه براي درك گرفتگي بسيار مهم است. مقايسه نتايج داده ها با نتايج آزمون تشريح عملكرد واحد را نشان مي دهد. مواد شيميايي كه تزريق مي گردد (مانند آنتي اسكالانت) نشان مي دهد كه ماهيت گرفتگي داراي چه تركيباتي مي باشد. اين بانك اطلاعاتي حتي ميزان ريسك گرفتگي بيولوژيكي را نشان مي دهد. درك نوع گرفتگي در بهبود و كنترل گرفتگي بسيار موثر و مفيد مي باشد. بسياري از مطالعات پايلوت پلنت نشان مي دهد كه مشكلات گرفتگي مي تواند بوسيله انواع ديگري بجز آن گرفتگي كه ما انتظار داشتيم بوجود آيد.]13 [

در تحقیق  انجام شده در کشور آمریکا توسط چیلدرس اندازه گیری پتانسیل زتا در سطح غشاءهای اسمز معکوس و ارتباط شیمی محلول روی بارسطحی انجام گرفت و تاثیر بارسطحی بر روی جریان محصول و آب دور ریز مورد بررسی قرار گرفته است. این نکته حائز اهمیت است که میکرواورگانیزم نیز همانند یک ذره باردار تحت تاثیر بار سطحی غشا قرار می گیرند.]14 [

استفاده از بایو سایدها وبخصوص کلر اگرچه ممکن است در بهره برداری و راهبری سیستم مفید واقع شود اما از سوی دیگر ممکن است که مشکل بایو فولینگ را تشدید نیز کند زیرا میکرواورگانیزم ها در مقادیر پایین بایوساید اغلب پلی ساکارید تراوش می کنند که این پلی ساکاریدها باعث تشکیل بایو فیلم و محافظت از خودشان می شوند. در تحقیق انجام شده در کشور انگلیس علت و اثر تشکیل بایو فیلم سفت و محکم شده مورد بررسی قرار گرفت و افزایش اختلاف فشار بیانگر این موضوع بود که رشد  بایو فولینگ بسیار شدید می باشد. از 100 غشاء در سراسر دنیا که مورد آزمون تخریب قرار گرفت بیانگر این موضوع بود که بجز غشاءهایی که دارای مقدار زیادی قارچ می باشند شرایط تقریباً یکسان است. این تحقیق نشان داد که تعدادی از واحدهایی که تزریق کلر را کاهش دادند ، بایوفولینگ کاهش یافته است. نتیجه مهمی که دراین تحقیق حاصل گردید نشان داد که نوع باکتریها مختص همان منطقه می باشد و با شستشوی شیمیایی قابل حذف شدن می باشند.]15 [

واحد آب تانتان با مشکل گرفتگی بیولوژیکی شدیدی مواجهه شده بود بطوری که ماهی دو بار شستشوی شیمیایی انجام می گردید این درحالی بود که کیفیت آب حتی در حضور باکتریهای هوازی و بی هوازی خوب بود. آنالیز بایوفیلم نشان داد که مقدار زیادی باکتری هتروتروفیلیک سودوموناس و باکتری آهن وجود دارد. با فرض اینکه علت تشکیل بایو فیلم نقطه تزریق تیو سولفات سدیم که قبل از صافی های فشنگی بوده تحقیقات انجام شد و نشان داد که صافی فشنگی همچون یک بایو راکتور  برای سیستم اسمز معکوس که در بالا دست صافی فشنگی ها قرار دارد عمل می کند. باتغییر و جابجایی ساده محل تزریق تیوسولفات سدیم به بعد از صافی فشنگی، مشکل بر طرف گردید.]16 [

در کشور تایوان در تحقیقی، اثر تنش برشی و غلظت کلر بر روی رشد میکرواورگانیزم های هتروتروفیلیک بررسی گردید نتایج تجربی بیانگر این موضوع بود تعداد باکتریهای بایو فیلم  با افزایش غلظت کلرین کاهش می يابد و افزایش تنش برشی( تا یک حد مشخص) باعث کاهش پتانسیل بایو فیلم می شود. این تحقیق نشان داد که اثر متقابل و با معنی بین غلظت کلرین و برش تنشی وجود ندارد.]17 [

مشکل اصلی بهره برداری ازسیستم های اسمز معکوس و نانو فیلتراسیون گرفتگی بیولوژیکی و گرفتگی ذرات در توزيع كننده خوراك[10] می باشد. در تحقیقی که در سال 2007 در کشور فرانسه صورت گرفت نشان داد که شستشو المنتهای اسمزمعکوس با آب و هوا و یا تزریق سولفات مس میتواند در کنترل گرفتگی بیولوژیکی بسیار موثر باشد. این تحقیق همچنین نشان داد که اگر از هر دو با هم استفاده شود نتیجه مطلوبتر خواهد بود.]18 [

غشاءهای مقاوم در برابر گرفتگی  از سال 1996 به بازار معرفی گردیدند.تغیرات شیمیایی، فیلم نازک و غشاء آروماتیک پلی آمیدی جهت ساختار المنتهای حلزونی مناسب گردید. در تحقیقی که در سال 2000 در کشور آمریکا بر روی این نوع غشاءها انجام گردید ، دلایل تاریخی و تجربیات زمینه ای در طول چهار سال بر روی دو نسل اولیه این نوع غشاءها مورد بررسی قرار گرفت.]19 [

عارضه گرفتگی بیولوژیکی در 30 المنت غشایی نانوفیلتراسیون و اسمز معکوس که از 13 واحد جمع آوری شده بود مورد بررسی قرار گرفت. پارامترهای بایومس شامل [11]ATP و [12]TDC و [13]HPC مورد بررسی قرار گرفت. مقدار بایو مس به پارامترهای بهره برداری همچون جریان نرمال شده و اختلاف فشار نرمال شده بستگی دارد. پایش آب خوراک واحدهای اسمز معکوس و نانوفیلتراسیون با پایش پارامترهای بایومس، ATP و TDC به اجرا در آمد و AOC نیز پایش گردید، سپس ساختار گرفتگی بیو لوژیکی در 13 واحد مورد بررسی قرار گرفت.]20 [

مشکل گرفتگی بیولوژیکی یکی از بزرگترین مشکلات سیستمهای اسمز معکوس در راه رسیدن به اهداف نهایی است. در تحقیقی که در کشور کره شمالی در سال 2002 انجام گردید اثر غشاءهای TFC[14] ترکیب شده با TiO₂ برای حل مشکل گرفتگی بیولوژیکی مورد بررسی قرار گرفت و نشان داد که استفاده از این نوع غشاء در کاهش گرفتگی بیولوژیکی موثر و اقتصادی است.]21 [

استفاده از اسمز معکوس یک روش رایج جهت نمک زدایی آب دریاها است. در طول چهار دهه گذشته تکنولوژی غشاءها به سمت استفاده از غشاءهای با فلوی مخصوص سوق داده شده است ولی با وجود این هنوز مشکل گرفتگی بیولوژیکی که یکی از مشکلات اصلی سیستمهای اسمز معکوس است کماکان بهبود پیدا نکرده است. در این تحقیق چگونگی استفاده از صافی کربن فعال به جهت کاهش گرفتگی بیولوژیکی با کاهش DOC مورد بررسی قرار گرفته است.]22 [

در تحقیقی دیگر بررسی شستشوی شیمیایی غشاءهای اسمز معکوس با گرفتگی آلی بوسیله محلولهای نمک غلیظ بررسی گردید. بعنوان گرفتگی آلی از پلی ساکاریدها و یک ماده آلی طبیعی استفاده شد. با تغییر پارامترهای شیمیایی و فیزیکی موثر بر روی بازدهی شستشوی شیمیایی فرایند و مکانیزم عمل شستشو بررسی گردید. فاکتورهای شیمیایی شامل غلظت نمک، نوع نمک و ترکیب گرفتگی آلی و پارامترهای فیزیکی شامل مدت زمان تماس سرعت جریان متقاطع، دمای محلول شستشو و سرعت تولید آب محصول می باشد. سپس با AFM[15] مکانیزم مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه بدست آمده حاکی از آن بود که شستشو با نمک یک روش موثر شستشو می باشد و در جایی که بخش بیشتر گرفتگی آلی آبدوست است مفید می باشد.]23 [

ازروش EXSOP[16] برای پایش بصورت مشاهده مستقیم بر روی تشکیل رسوب سطحی معدنی روی سطح غشاءهای اسمز معکوس استفاده شد. این سیستم شامل یک سل اسمزمعکوس بصورت قاب و صفحه ای با یک پنجره نوری می باشد که قادر است فشارهای تا  mpa 4/2 را تحمل کند. به هنگام بهره برداری سیستم اسمز معکوس با یک میکروسکوپ نوری این بررسی انجام شد. نتیجه اینکه سیستم EXSOP برای پایش مستقیم رسوب گذاری و گرفتگی در واحدهای اسمز معکوس می تواند مورد استفاده قرار گیرد و همچنین با این سیستم می توان تاثیر گرفتگی های کلوئیدی و گرفتگی های بیولوژیکی و همچنین تاثیر ضد رسوب ها و نیز برنامه های شستشو غشاء را ارزیابی کرد.]24 [

دینامیک گرفتگی یک میکروصافی بوسیله ماده آلی طبیعی در یک سری آزمایشات فیلتراسیون بررسی شد. فقط در صد کمی ( کمتر از 3% ) از ملکولهای ماده آلی طبیعی بوسیله غشاء دفع شد. اما ماده آلی دفع شده بطور قابل توجهی شار آب محصول از غشاء با تخلخل 025/0 میکرو متر را کاهش داد. با افزایش شار، سرعت گرفتگی نیز افزایش یافت. گرفتگی ابتدا بوسیله باریک شدن سوراخهای غشاء و در نهایت با گرفتگی کامل آن بوسیله ژل ماده آلی اتفاق افتاد. ملکولهای ماده آلی در آب محصول مرحله اول فیلتراسیون هیچ گرفتگی بر روی صافی دوم ایجاد نمی کنند هر چند طولانی تر شدن زمان ماند آب محصول بر روی صافی دوم گرفتگی را بر روی آن بیشتر می کند. نتیجه بدست آمده نشان داد که حداقل برای نمونه مطالعه شده در این مقاله گرفتگی غشاء در مرحله دوم فیلتراسیون با سرعت بسیار کمتری نسبت به مرحله اول انجام می شود بدین معنی که اجزاء ماده آلی طبیعی که عامل گرفتگی می باشند بطور انتخابی در مرحله اول حذف شده است.]25 [

---

[1] Orange County Water District

[2] Factory 21

[3] capacitive charge

[4] Permeate

[5] Salt Rejection Rate

[6] Slime

  assimilable organic carbon [7]  

[8] dissolved organic carbon

[9] Autopsy

[10] Feed spacer

[11] Adenosine tri phosphate

[12] Total Direct Cell counts

[13] Heterotropic Plate Counts  

[14] Thin-film-composite

[15]Atomic force microscopy

  

[16] Ex situ scale observation detector

 

منابع لاتين:

1) Byrene, W, 2002, Reverse osmosis a practical guide for industrial users.

2) Viessman, W., and Hammer .M.J.1998, Water Supply and pollution Control, 6^th ed., Addison – Wesly longman.lnc, Menlo oark.CA.

5) Winters,H., 1987,Control of organic fouling at Two Sea Water reverse osmosis plant , Desalination , 79 ,319-325

6) Burashida.K, 2004, Seawater RO plant operation and maintenance experience: Addur desalination plant operation assessment, Desalination 165 - 11–22

7) Pitts, M, 1998, Composite Fouling Control in RO Membranes with High Voltage Capacitance-Based Technology, Prepared for presentation at the 1998 AIChE Spring Meeting, New Orleans

8) Schneider, R.P, 2005 ,  Dynamics of organic carbon and of bacterial populations in a conventional pretreatment train of a reverse osmosis unit experiencing severe biofouling , Journal of Membrane Science 266 , 18–29

9) Lopez-Ramırez, J.A, 2003, Pre-treatment optimisation studies for secondary effluent reclamation with reverse osmosis, Water Research 37, 1177–1184

10) Hu,J.Y., 2005 ,  Biofiltration pretreatment for reverse osmosis (RO) membrane in a water reclamation system , ChemospHere 59 , 127–133

11) Abd El Aleem,  F. A., 1998, Biofouling problems in membrane processes for water desalination and reuse in Saudi Arabia , International Biodeterioration & Biodegradation 41 , 19-23

12) Kamp Peer C, 2000, UF/RO treatment plant Heemskerk: from challenge to full scale application, Desalination 13 1, 27-35

13) Vrouwenvelder, J.S, 2002, Diagnosis of fouling problems of NF and RO membrane installations by a quick scan, Desalination 153 , 121-124

14) Amy E. Chddress, 1998, Effect ofhumic substances and anionic surfactants on the surface charge and performance of reverse osmosis membranes, Desalination 118, 167-174

15) Baker, J.S. 1998, Biofouling in membrane systems - A review,Desalination 118 , 81-90

16) Hafsi, M, 2004, Effects of the chemical injection points in pre-reatmenton reverse osmosis (RO) plant performance Desalination 167, 209-216

17) Pin Tsai, Yung, 2006, Interaction of chlorine concentration and shear stress on chlorine consumption, biofilm growth rate and particle number, Bioresource Technology 97, 1912–1919

18) Cornelissen , E.R., 2007,  Periodic air/water cleaning for control of biofouling in spiral wound membrane elements , Journal of Membrane Science 287 , 94–101

19) Coker, Steven, 2000, Four years field experience with fouling resistant reverse osmosis membranes, Desalination 132, 211-215

20) Vrouwenvelder, J. S.,2001, Diagnosis, prediction and prevention of biofouling of NF and RO membranes, Desalination 139  , 65-71

21) Kim, Sung Ho,2003,  Design of TiO2 nanoparticle self-assembled aromatic polyamide thin-film-composite (TFC) membrane as an approach to solve biofouling  problem, Journal of Membrane Science, 211,157-165

22) Visvanathan, Chettiyappan, 2003, Pretreatment of seawater for biodegradable organic content removal using membrane bioreactor,

23) Sangyoup Lee, 2007, Salt cleaning of organic-fouled reverse

osmosis membranes , Water research  ,41 , 1134 – 1142

24) Uchymiak, M, 2007, A novel RO ex situ scale observation detector (EXSOD) for mineral scale characterization and early detection, Journal of Membrane Science 291, 86–95

25) Benjamin, M, 2007, A serial filtration investigation of membrane

fouling by natural organic matter, Journal of Membrane Science, 294 ,115–126

بررسی علل گرفتگی بیولوژیکی در سیستم اسمز معکوس

 گرفتگي بیولوژیکی غشاهاي پلي آميد اسمز معكوس يكي از مشكل ترين و كم شناخته شده ترين نوع گرفتگي غشاء مي باشد. مواردي از گرفتگي بيولوژيكي در بسياري از سيستم هاي هوازي (آب دريا، آب رود خانه ها و فاضلاب ) و در بعضي از سيستم هاي غير هوازي (آب چاه شور ) ديده شده اند. بدليل طبيعت پيچيده مكانيزم هاي رشد ميكرو بي و آثار زيان بخش گرفتگي بيولوژيكي بر عملكرد سيستم  كه اغلب بازگشت ناپذيرند  تدارك عملي و موثر به همراه طراحي مناسب براي تثبيت و بهبود عملكرد سيستم هاي اسمز معکوس الزامي است.

سيستم هاي آب سطحي از قبيل كانال هاي باز، آب دريا، آب رودخانه و درياچه آب شور نيز همانند فاضلاب هاي صنعتي اغلب ميزان نسبتاً زيادي فعاليت بيولوژيكي دارند. انواع متعدد و مختلفي از باكتري ها، جلبك ها، قارچ ها و ديگر ميكرو ارگانيسم هاي آبزي در يك محيط مطلوب رشد كرده و توسعه      مي يابند. بعضي از سيستم هاي بسته آب چاه نيز در صورت وجود ميكروارگانيسم هاي غير هوازي از قبيل باكتري احياء كننده (يا كاهنده) سولفاته (S.R.B)[1] مي توانند بستر مناسبي براي رشد قابل ملاحظه ميكروبيولوژيكي باشند. نوع ، غلظت و پتانسيل رشد نمونه هاي بيولوژيكي در يك نمونه آب داده شده، بوسيله عوامل بحراني از قبيل دما، نور خورشيد، pH مقدار اكسيژن حل شده و وجود مواد غذايي آلي و غير آلي تعيين مي شوند.

از آنجا كه  گرفتگي بیولوژیکی چنانچه اجازه واقع شدن در سيستم هاي اسمز معکوس را بيابد،  مي تواند براي غشاهاي پليمري بسيار زيانبخش باشدلذا جلوگيري از اين نوع گرفتگي ضروري مي باشد. اين امر مي تواند تا حدودي با حذف كردن يا حداقل ساختن شرايط مطلوب براي رشد ميكروارگانيسمها حاصل شود. با اين حال بسياري از اين شرايط، براي به حداقل رساندن پتانسيل گرفتگي بيولوژيكي تا حدود قابل قبول نمي توانند به آساني كنترل شوند. بنابراين تداركات معيني مي بايست در طراحي ، عمليات ، نظارت و تثبيت سيستم هاي غشایی انجام گردد تا از گرفتگي بيولوژيكي ممانعت بعمل آيد

---

[1] Sulfate reducing bacteria

خلاصه ای از تصفیه خانه فاضلاب

مقدمه:

در هر جامعه ای فاضلاب و آلاینده های هوا تولید می شود و فاضلاب تولید شده ضرورتا می بایست دوباره به آن بازگردد. از نقطه نظر تولید، فاضلاب بصورت ترکیبی از آب و یا هر مایع دیگر و مواد زائد موجود در آن که در مناطق مسکونی، تجاری و یا صنعتی تولید می شوند تعریف می شود. این مواد ممکن است به آبهای زیر زمینی و یا سطحی نیز نفوذ یابند.

هرگاه فاضلاب تصفیه نشده تجمع پیدا کند، تجزیه مواد ارگانیک موجود درآن منتهی به وضعیت آزاردهنده ای از جمله تولید گازهای بدبو می شود. به علاوه فاضلاب تصفیه نشده حاوی تعداد زیادی از میکروارگانیسم های بیماری زا است که می توانند در بدن انسان رشد کنند. فاضلاب همچنین حاوی مواد غذایی مناسب جهت رشد گیاهان بوده و ممکن است حاوی ترکیبات سمی و یا ترکیباتی با قابلیت ایجاد سرطان نیز باشد. به دلایل فوق حذف سریع و بدون مشکل فاضلاب از منابع تولیدکننده آن، تصفیه، آماده سازی جهت استفاده مجدد و یا دفع به محیط امری ضروری به جهت حفظ سلامتی افراد و نیز محیط زیست است.

مهندسی فاضلاب شاخه ای از مهندسی محیط زیست است که در آن اصول پایه دانش و مهندسی مرتبط با تصفیه فاضلاب بکاربرده می شود. انتخاب فرایند تصفیه و نیز نحوه توالی فرایندها به عوامل زیادی از جمله عوامل زیر وابسته است:

1-     خصوصیات فاضلاب از قبیل BOD ، TSS ، pH و مقدار مواد سمی موجود در فاضلاب.

2-     کیفیت مطلوب پساب تصفیه شده.

3-     هزینه ها و دسترسی

4-     ملا حظات مربوط به ارتقا در کیفیت آب تصفیه شده، وابسته است

در این قسمت اطلاعات کلی و مختصری در مورد انواع فرایندهایی که در تصفیه فاضلاب انجام می شود.

ادامه نوشته

روش اجرايي شناسایی و ارزيابي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي به روش FMEA

فهرست مندرجات:

 

1- هدف

2- دامنه كاربرد

3- مراجع

4- تعاريف

5- شرح اقدامات

5-1- كليات

5-2- كميته هاي اصلي و فرعي مديريت ريسك

5-2-1- كميته اصلي

5-2-2- كميته هاي فرعي محيط زيست

5-3- شناسايي و ارزيابي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي و كنترل آن

5-3-1- مرحله 1 : شناسايي  جنبه ها و پيامدها

5-3-2- مرحله 2 : ارزيابي ريسك

5-3-3- مرحله 3 : ارزيابي و مديريت جنبه هاي زيست محيطي

5-4- بازنگري و به روز رساني مديريت ريسك

6- مسئـوليت و اختيارات

7- سوابق

8- پيوستها

 

1- هدف:

هدف از تدوين اين روش اجرايي شناسايي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي فعاليت ها، محصولات و خدمات سازمان و تعيين جنبه هاي بارز و انجام اقدامات اصلاحي به منظور رفع آنها مي باشد.

 

2- دامنه كاربرد:

دامنه كاربرد اين روش اجرايي در ارتباط با كليه فعاليتهاي كاركنان، محصولات و خدمات كليه واحدها اعم از رسمي و پيمانكار است.

 

3- مراجع :

3-1- روش اجراي كنترل مستندات به شماره FPC-PR-04-01

3-2- روش تجزيه و تحليل خطا و آثار شكست آن (FMEA[1])

 

4- تعاريف :

4-1-FMEA  : روشي جهت شناسايي خرابي هاي احتمالي برنامه ها و پروژه ها در مراحل انجام و بررسي جزئيات آن مي باشد.

4-2- جنبه زيست محيطي[2]:بخشي از فعاليت ها، محصولات يا خدمات شركت كه بتواند بر محيط زيست تاثير متقابل داشته باشد.

4-2-1- جنبه مستقيم : جنبه هايي كه سازمان مي تواند آنها را كنترل نمايد (تحت كنترل يا اختيار سازمان هستند).

4-2-2- جنبه غير مستقيم: جنبههايي كه سازمان مي تواند بر آنها اثر بگذارد.

4-2-3- جنبه بارز : جنبه اي است كه ريسك غير قابل قبولي دارد يا بر خلاف الزام قانوني مي باشد.

4-2-4- جنبه غير بارز : جنبه اي است كه ريسك آن قابل قبول مي باشد و بر الزام قانوني ندارد.

4-2-5- جنبه Nr : جنبه اي است كه در شرايط عادي نيز وجود دارد.

4-2-6- جنبه Ab : جنبه اي است كه در شرايط عادي ايجاد نمي شود بلكه در شرايط غيرعادي بوحود مي آيد.

4-2-7- جنبه EM : جنبه اي است كه در وضعيت اضطراري و در شرايط حادثه اي بوجود مي آيد.

4-3- پيامد زيست محيطي[3]: اثري كه جنبه زيست محيطي بر محيط زيست مي گذارد را پيامد زيست محيطي گويند.

4-4- شدت پيامد [4] : يكي از پارامترهاي اصلي در روش FMEA مي باشد و به معناي ميزان آسيب پيامد زيست محيطي بر انسان و حيوان، خسارت به سرمايه هاي ملي و محيط زيست (گياهان، خاك، آب) ، از بين بردن منابع طبيعي، سرمايه هاي جهاني، مصرف انرژي بوده و بر اساس گستردگي پيامد از محدوده سازمان، منطقه جغرافيايي و اكوسيستم محل قرارگيري پيامد تقسيم بندي مي شود.

4-5- احتمال وقوع پيامد[5] : يكي از پارامترهاي اصلي در روش FMEA مي باشد و به معناي تعيين احتمال وقوع پيامد مي باشد و بر اساس مدت زمان (بر حسب ساعت) وقوع و ميزان دفعات تكرار يا بروز پيامد (برحسب روز يا هفته) تقسيم بندي مي شود.

4-6- احتمال كشف پيامد [6]: يكي از پارامترهاي اصلي در روش FMEA مي باشد و به معناي تعيين احتمال كشف با توجه به لوازم، تجهيزات، دستورالعمل ها و كنترل هاي موجود مي باشد.

4-7- عدد اولويت ريسك[7]: حاصلضرب سه عدد شدت ( S )، احتمال ( L ) و احتمال کشف ( D ) مي باشد.

 

5-شرح اقدامات :

5-1- كليات:

شناسايي و ارزيابي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي مطابق با روش FMEA انجام مي شود. چگونگي اجراي اين روش در بند 5-3 ارائه شده است. ضمناً از فرم ENV-FM-02  بمنظور ثبت اطلاعات ناشي از شناسايي و ارزيابي ريسك جنبه ها استفاده ميشود.

از آنجائيكه فعاليت شناسايي، ارزيابي و كنترل ريسك بايستي توسط كميته هايي انجام پذيرد، در بند 5-2 اين روش اجرايي نيز چگونگي تشكيل كميته هاي فرعي و اصلي، رابطه بين آنها و شرايط اعضاي آن در فرآيند مديريت ريسك تشريح مي شود.

در بند 5-4 اين روش اجرايي نيز در ارتباط با دوره بازنگري مديريت ريسك و چگونگي به روز رساني آن بحث شده است.

 

5-2- كميته اصلي و فرعي مديريت ريسك:

5-2-1- كميته اصلي:

الف- اعضاي كميته اصلي مديريت ريسك: اين افراد مي بايست دوره ارزيابي ريسك را سپري كرده باشند و با فعاليتهاي واحدهاي مورد ارزيابي نيز آشنايي داشته باشند. اعضاي اين كميته عبارتند از:

P- رئيس HSE.                       P- رئيس تضمين كيفيت                        P- رئيس ايمني                     P- رئيس بهداشت

P- رئيس محيط زيست    P- نمايندگان كميته فرعي محيط زيست واحد مورد نظر

 

ب- وظايف اعضاي كميته اصلي در ارتباط با ارزيابي ريسك هاي زيست محيطي:

ب-1- وظايف رئيس HSE:

P  نظارت بر اقدامات مديريت ريسك از سوي هر يك از واحدهاي بهداشت، ايمني و محيط زيست.

P   شركت در جلسه ارزيابي ريسك به عنوان رئيس جلسه و نظارت بر صحت اقدامات.

ب-2- وظايف رئيس ايمني:

P  شركت در جلسه ارزيابي ريسك محيط زيست به منظور ايجاد انطباق بين ريسكهاي ايمني با ريسك محيط زيست.

P   ارائه نظر در مورد ريسكهاي شناسايي شده و ارزيابي آنها.

ب-3- وظايف رئيس محيط زيست:

P  انتخاب اعضاي كميته فرعي محيط زيست توسط رئيس محيط زيست از طريق هماهنگي با رؤساي واحدها و رئيس تضمين كيفيت.

P  برنامه ريزي ساليانه توسط رئيس محيط زيست به منظور اجراي شناسايي جنبه ها و پيامدها براي كميته هاي فرعي محيط زيست.

P  دريافت گزارشات شناسايي جنبه ها و پيامدها از سوي كميته هاي فرعي و نهايي نمودن آنها.

P  شركت در جلسه ارزيابي ريسك هاي شناسايي شده و تعيين ميزان ريسك آنها. (به عنوان دبير جلسه)

P  تهيه گزارش نهايي شناسايي و ارزيابي ريسك جنبه ها و پيامدهاي محيط زيست و ارائه به تضمين كيفيت

ب-4- وظايف رئيس بهداشت حرفه اي:

P  شركت در جلسه ارزيابي ريسك محيط زيست به منظور ايجاد انطباق بين ريسك بهداشت با ريسك محيط زيست.

P  ارائه نظر در مورد ريسكهاي شناسايي شده و ارزيابي آنها.

ب-5- وظايف رئيس تضمين كيفيت:

P  شركت در جلسات ارزيابي ريسك محيط زيست به منظور نظارت بر نحوه انجام كار.

P  ارائه نظر در مورد ريسكهاي شناسايي شده و ارزيابي آنها.

يادآوري: گزارشات نهايي مديريت ريسك،پس از دريافت از واحد محيط زيست توسط آن واحد و رئيس تضمين كيفيت جهت بررسي و دستور مقتضي (اقدام اصلاحي و پيشگيرانه، تعريف هدف و تخصيص بودجه) در جلسات بازنگري مديريت به مديرعامل و رئيس مجتمع (نماينده مديريت) ارائه ميشود.

 

5-2-2- كميته هاي فرعي محيط زيست:

الف- اعضاي كميته فرعي محيط زيست:

اين افراد توسط رئيس محيط زيست و با هماهنگي رئيس واحد و رئيس تضمين كيفيت انتخاب مي شوند و مي بايست دوره ارزيابي ريسك را سپري كرده و با فعاليتهاي واحد نيز بطور كامل آشنا باشند. اين كميته كه براي هر واحد بطور مجزا تشكيل ميشود عبارت است از حداقل يك نفر از كارشناسان آن واحد (كه بنا به وسعت فعاليتهاي آن واحد مي تواند اين تعداد به 2 يا 3 نفر هم برسد) و رئيس محيط زيست. بنابراين اعضاي اين كميته عبارت خواهد بود از:

P- حداقل يك نفر از كارشناسان واحد .               P- رئيس محيط زيست.

 

ب- وظايف كميته فرعي محيط زيست:

P  انتخاب يك نفر به عنوان رئيس كميته فرعي توسط اعضاي كميته.

P  برنامه ريزي بازديد از سايت و اجراي آن تحت نظارت رئيس كميته فرعي.

P  شناسايي جنبه ها و پيامدها و برگزاري جلسات به منظور تكميل فرم FMEA تحت نظارت رئيس كميته فرعي.

P   تكميل نتايج شناسايي جنبه ها و پيامدها و ارائه گزارش به كميته اصلي توسط رئيس كميته فرعي.

 

5-3- شناسايي و ارزيابي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي و كنترل آن:

به منظور شناسايي و ارزيابي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي و كنترل آن از فرم ENV-FM-02 استفاده مي شود. در ذيل مراحل اين فرايند در قالب 3 مرحله شناسايي جنبه ها و پيامدها، ارزيابي ريسك آنها و نهايتاً كنترل ريسك ارائه داده مي شود.

 

5-3-1- مرحله 1: شناسايي جنبه ها و پيامدها

شناسايي جنبه ها و پيامدهاي زيست محيطي توسط كميته فرعي و به ترتيب ذيل صورت مي گيرد:

1.    مشخص نمودن فرايندها و فعاليت هاي مرتبط و خدمات مختلف واحدها كه در حيطه سازمان انجام مي گيرد.

2.    ثبت فرايندها و فعاليت هاي مرتبط و خدمات واحد سازماني.

3.    مشخص نمودن جنبه زيست محيطي با توجه به موارد زير:

الف – انتشار آلاينده ها به هوا                                    ب – تخليه آلاينده ها به آب

پ – تخليه آلاينده ها به خاك                                   ت– مصرف مواد خام و منابع طبيعي (انواع سوخت و انرژي، آب، زمين و ....)

ث – مصرف انرژي (انواع سوخت و ....)                    ج – انرژي آزاد شده، بطور مثال گرما، تشعشع، ارتعاش

چ – اتلاف ها و محصولات جانبي                              ح – مشخصه هاي فيزيكي بطور مثال اندازه، شكل، رنگ، ظاهر، بوع صدا

4.   مشخص نمودن نوع جنبه : جنبه هايي كه سازمان مي توان آنها را كنترل كند جنبه مستقيم تلقي شده، و جنبه هايي كه سازمان مي تواند بر آنها تاثيرگذار باشد غيرمستقيم ناميده مي شوند. و در ستون مربوطه علامت زده مي شود.

5.   تعيين پيامدهاي زيست محيطي جنبه : شامل اثرات و پيامدهاي زيست محيطي حاصل از جنبه روي خاك، آب، هوا، گياهان، حيوان و انسان به شرح زير:

الف – آلودگي هوا                   ب –آلودگي آب                     پ –آلودگي خاك                  ت– اتلاف منابع و انرژي

6.   تعيين الزام قانوني : با استفاده از كتاب ضوابط و استانداردهاي زيست محيطي و ساير الزامات مرتبط تعيين اينكه جنبه مورد نظر داراي الزام قانوني مي باشد يا خير مشخص مي گردد.

 

5-3-2- مرحله 2: ارزيابي ريسك

ارزيابي ريسك از وظايف كميته اصلي مي باشد و به شرح ذيل انجام مي گردد.

الف- تعيين ميزان اهميت خطر و امتياز دهي (امتياز S) بر اساس اطلاعات جدول ذيل (جدول1)

 

جدول 1 – گروه بندي و امتياز بندي فاكتور شدت پيامد زيست محيطي (S)

			گستردگي پيامد
			خارج از محدوده سازمان	داخل محدوده  سازمان
				زياد	نسبتاً زياد	كم	ناچيز
			اثرات پيامد مربوطه فراتر از محدوده سازمان بوده بر منطقه جغرافيايي و اكوسيستم محل قرارگيري موثر بوده است.	پيامد مربوطه در محدوده فراتر از منطقه سازمان قابل شناسايي و رديابي است	پيامد مربوطه در محدوده سازمان مربوطه قابل رديابي و شناسايي است	پيامد مربوطه در محدوده واحد مرتبط قابل رديابي و شناسايي ميباشد	پيامد مربوطه تنها در محل وقوع قابل شناسايي و رديابي ميباشد
شدت پيامد	خيلي زياد	سبب مرگ انسان و حيوانات, خسارت شديد به سرمايه هاي ملي و محيط زيست, آسيب و خسارت به ساختمانها	10	8 يا 9	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6
	زياد	سبب آسيب به انسان و حيوانات, خسارت به سرمايه هاي ملي و محيط زيست و سرمايه هاي جهاني(كاهش ضخامت لايه اوزون, انتشار گازهاي گلخانه اي, سبب تغيير در وضعيت آب و هوا و ... )	8 يا 9	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5
	متوسط	اثر موضعي يا موقتي بر روي گياهان, خاك, آب/از بين بردن منابع طبيعي ومصرف انرژي	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4
	كم	باعث ناراحتي و خسارت جزيي و بسيار خفيف براي سلامتي انسان و حيوانات	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4	2 يا 3
	ضعيف		5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4	3-2	1

 

 

ب- تعيين ميزان احتمال وقوع پيامد زيست محيطي و امتياز دهي (فاكتورO ) طبق اطلاعات جدول 2.

 

جدول 2- گروه بندي و امتياز دهي فاكتور احتمال وقوع (O )

		ميزان دفعات تكرار يا بروز جنبه
		دائم-عادي	بسيار محتمل-عادي	محتمل-غير عادي	گاهگاهي-اضطراري	بندرت -اضطراري
		چندين بار در طول روز	هر دو روز يكبار	هفته اي يكبار	هر 15 روز يكبار	يكبار در هر ماه (يا بيشتر از يكماه)
مدت زمان وقوع	بسيار طولاني	10	8 يا 9	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6
	بيشتر از 6 ساعت
	طولاني	8 يا 9	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5
	4 تا 6 ساعت
	متوسط	7 يا 8	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4
	2 تا 4 ساعت
	كوتاه مدت	6 يا 7	5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4	2 يا 3
	1 تا 2 ساعت
	ناچيز	5 يا 6	4 يا 5	3 يا 4	3-2	1
	كمتر از يك ساعت

 

پ- تعيين ميزان احتمال كشف و كنترل خطر (امتيازD) با توجه به كنترلهاي موجود و طبق اطلاعات جدول 3.

 

جدول 3- گروه بندي و امتيازدهي فاكتور كشف رخداد( Detection )

امتياز	شرح	احتمال كشف
10	با استفاده از كنترل ها و دستورالعمل هاي موجود غيرممكن است كه بتوان جنبه يا پيامد آن را شناسايي و كنترل كرد.	غير ممكن
7 تا 9	با استفاده از كنترل ها و دستورالعملهاي موجود احتمال كمي براي تشخيص و كنترل جنبه يا پيامد آن وجود دارد	كم
4 تا 6	با استفاده از كنترل ها و دستورالعملهاي موجود احتمال نسبي براي تشخيص و كنترل جنبه يا پيامد آن را وجود دارد	نسبي
2 تا 3	با استفاده از كنترل ها و دستورالعملهاي موجود احتمال زياد  براي تشخيص و كنترل جنبه يا پيامد آن را وجود دارد	زياد
1	با استفاده از كنترل ها و دستورالعملهاي موجود حتما" مي توان جنبه يا پيامد آن را شناسايي و كنترل كرد.	اطمينان بالا

 

ت- محاسبه عدد اولويت ريسك (RPN) به شرح زير:

 

RPN = S ´ O ´ D

 

پس از محاسبه RPN توسط كميته اصلي، اعداد ريسك بصورت نزولي مرتب مي گردد، بطوريكه با توجه به اطلاعات جدول 4 نسبت به مشخص نمودن جنبه هاي بارز و غير بارز اقدام لازم انجام مي شود و نتايج جهت هر گونه اقدام لازم توسط رئيس تضمين كيفيت در جلسه بازنگري براي ايشان ارسال مي گردد.

 

جدول 4- تعيين جنبه هاي بازر و غير بارز

سطح ريسك	وضعيت جنبه	اقدام لازم
RPN= A به بالا	جنبه بارز	با تعريف اهداف، تدوين دستورالعملها و يا انجام آموزش هاي لازم به همراه انجام پايش هاي ادواري تحت كنترل قرار گيرند. اقدامات در فرم تعريف و نتايج آن ثبت مي گردد و پس از انجام اعداد RPN جديد محاسبه ميگردد.
وجود الزام قانوني
RPN= كمتر از A	جنبه غير بارز	اقدامات بيشتري مورد نياز نيست ممكن است راه حلها و يا بهبودهايي كه هزينه كمتري داشته باشند مورد ملاحظه قرار بگيرند و براي حصول اطمينان از برقراري و حفظ كنترلهاي موجود نياز به پايش وجود دارد.

 

تبصره 1: سطح جنبه بارز يا A بر اساس منابع سازماني از قبيل مسائل تكنولوژيكي، انساني، مالي و ... توسط رئيس HSE و رئيس تضمين كيفيت به مديرعامل و نماينده مديريت پيشنهاد شده كه پس از تصحيح و تصويب آنها اجرايي مي شود.

تبصره 2: الزامات قانوني بايستي در ارزيابي ريسك ديده شده و رعايت گردند.

تبصره3 : سازمان مي تواند پس از طي يك دوره زماني مشخص و انجام اقدامات مختلف و كاهش اعدادRPN  و همچنين تغيير در منابع سازماني و غيره، عدد A را از طريق مكانيزم تبصره 1 تغيير دهد.

تبصره 4 : ريسك خطرات عمليات ستادي ادارات بصورت يكجا و براي كل ساختمانهاي سازمان انجام مي شود.

 

5-3-3- ارزيابي و مديريت جنبه هاي زيست محيطي:

اقدامات كنترلي و اصلاحي پس از انجام شناسايي و ارزيابي ريسك و بر حسب RPN تعيين و اولويت بندي مي شود.

تبصره 5 :  ريسك جنبه هاي بارز در فرم گزارش جنبه هاي بارز زيست محيطي به شماره ENV-FM-12 ثبت مي شوند. در اين فرم مي بايست با تعيين اقدامات اصلاحي لازم نسبت به هدفگذاري براي كاهش ريسك و تدوين دستورالعملهاي كنترل عملياتي و يا آموزشهاي لازم، اقدام مناسب انجام داد و پس از اجراي اقدامات مختلف ريسكها ي مورد نظر مجدداً مورد بررسي قرار گرفته و RPN جديد محاسبه شود.

 

5-4-بازنگري و به روز رساني مديريت ريسك:

بازنگري نتايج حاصل اين روش اجرايي بصورت ساليانه انجام مي شود. ضمناً به هنگام بازرسيهاي دوره اي و مميزيهاي زيست محيطي، شناسايي جنبه ها نيز صورت مي گيرد كه به نوبه خود مي تواند منجر به بازنگري نتايج اين روش اجرايي گردد. شايان ذكر است در صورتيكه واحد يا فعاليت جديدي به سازمان اضافه گردد يا تغيير در شرايط محيط كار، استقرار تجهيزات يا پرسنل صورت گيرد، حادثه زيست محيطي رخ دهد يا تغييري در قوانين و الزامات بوجود آيد، جنبه ها مجدداً مورد شناسايي و ارزيابي قرار مي گيرند.

---

[1] ) Failure Mode and Effective Analysis

[2] ) Environmental Aspect

[3] ) Environmental Affects

[4] ) Severity

[5] ) Likelihood

[6] ) Detection

[7] ) Risk Priority Number(RPN)

سنجش آلودگی هوا به وسیله موبایل !!

با ارائه یک اپلیکیشن اندروئیدی به نام Visibility (قابلیت دیدن) دوربین موبایل شما به وسیله ای جهت سنجش میزان آلودگی هوا تبدیل میشود. کافیست با استفاده از دوربین تلفن اندروئیدی خود عکسی از آسمان بگیرید، این اپلیکیشن مشخصات جغرافیایی و زمانی و جهت تصویر را همراه با عکس به سرور مرکزی محاسبه کننده می فرستد، در آنجا عکس با نمونه های موجود مقایسه میشود تا کیفیت آسمان آبی درون عکس مشخص شود، سپس بر اساس این فرآیند میزان تقریبی ذرات معلق هوا محاسبه شده و به موبایل شما فرستاده می شود و همزمان داده های دریافتی از موبایلهای مختلف روی سرور مرکزی جمع آوری میشود تا نقشه ای از میزان آلودگی هوا در مناطق مختلف به دست آید. ‏

‏در حقیقت اساس این سیستم سنجش آلودگی هوا بر نوعی رایانش ابری همراه با دریافت داده ها از جمعیت عمومی متکی است که هر دو روش ، از تکنیکهای باب روز فن آوری اطلاعات محسوب میشوند. از آنجایی که موبایلهای هوشمند مجهز به دوربین و جی-پی-اس امروزه فراگیر شده اند، به نظر می رسد این روش، راه بسیار مناسبی برای تخمین میزان ذرات آلاینده معلق و اطلاع رسانی آن باشد. ‏ ‏

‏البته ناگفته پیداست که با این تکنینک نمی توان میزان آلاینده های نامرئی (غیر از ذرات معلق) مانند برخی گازهای سمی را تعیین کرد. اما از آنجایی که معمولا میان انواع مختلف آلودگی همراهی وجود دارد میشود نقشه قابل قبولی از میزان آلودگی منطقه ای هوا به دست آورد. ساده و در دسترس بودن این روش هم یکی از مزایای اصلی آن به حساب می آید. ‏

‏گروهی از محققین دانشگاه کالیفرنیای جنوبی که مبدع این اپلیکیشن هستند، اعلام کرده اند که این نرم افزار با سیستم عامل اندروئید 2.1 به بالا سازگار است و نسخه آی-فون آن هم آماده شده است.

مفـهوم شاخص کیفیت هوا (AQI)

شاخص کیفیت هوا AQI چیست؟

Air Quality Index یا شاخص کیفیت هوا شاخصی است جهت پیش بینی روزانه کیفیت هوا. این شاخص به شما میگوید هوا پاک یا آلوده است و میزان ارتباط آن با سطوح سلامتی شما تا چه حد است.

 AQI, میزان تاثیرات هوای آلوده بر سلامتی شما را نشان میدهد.

مفهوم (AQI):
مقصود AQI, جهت کمک به شما در زمینه فهم معنای کیفیت هوای محلی بر سلامت شماست. برای فهم ساده تر شدت آلودگی،AQI  کیفیت هوا را در شش گروه قرار می دهد:

عدد شاخض بین 0 تا 50 به معنای هوای پاک

عدد شاخض بین 51 تا 100 به معنای هوای متوسط

عدد شاخض بین101 تا 150 به معنای هوای ناسالم برای بیماران و کودکان و سالمندان

عدد شاخض بین 151 تا 200 به معنای هوای ناسالم

عدد شاخض بین 201 تا 300 به معنای هوای بسیار ناسالم

عدد شاخض بین 300 به بالا به معنای هوای خطرناک

نیترات چیست و چگونه وارد آب می‌شود؟

نیترات یک ماده شیمیایی به فرمول NO3- است. نیترات اکسیده‌ترین شکل نیتروژن است که در سیستم‌های طبیعی یافت می‌شود.

 نیتروژن یک یون با بار منفی (آنیون) است که با یونهای ‌بار مثبت (کاتیون) ترکیب می‌شود و به صورت نمک‌های نیترات پتاسیم یا نیترات سدیم در میآید. نیترات یکی از محلول‌ترین آنیون‌هایی است که شناخته شده است. نیترات به صورت نیترات سدیم و نیترات پتاسیم به عنوان کود کشاورزی به کار می‌رود.

 نیترات به عنوان آلاینده

 نیترات ماده‌ای است که آب‌های زیرزمینی و سطحی را به طور گسترده‌ای آلوده می‌کند. تجمع نیترات در محیط می‌تواند ناشی از هرزآب‌‌های کشاورزی که به علت مصرف بیش از حد کودهای نیتراتی حاوی این ماده هستند، که به طور منتشر آب را آلوده می‌کنند یا آلودگی‌های نقطه‌ای از فاضلاب‌های انسانی به درستی دفع و فراوری نشده است.

علاوه بر این پسماندهای حاوی نیترات در بسیاری از فرآیندهای صنعتی مانند کاغذسازی و مهمات‌سازی تولید می‌شوند. سوزاندن سوخت‌های فسیلی مانند نفت و گار در نیروگاه‌ها و ماشین‌ها و همه موتورهای با احتراق درون‌سوز به ایجاد اسید نیتریک و آمونیاک می‌انجامد که هوا را آلوده می‌کند. این مواد ممکن است به صورت باران‌های اسیدی به زمین بازگردند و باعث آلودگی سطح زمین هم بشوند.

خطرات نیترات برای سلامتی انسان

نیترات یک تهدید بالقوه سلامتی به خصوص برای نوزادان است، چرا که باعث بیماری به نام "متهوگلوبینمی" یا "سندروم نوزاد کبود" را ایجاد می‌کند. این عارضه به خصوص اگر نوزاد از شیر خشک رقیق شده با آب با نیترات بالا تغذیه شده‌اند، ممکن است رخ دهد. اما نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، حتی اگر مادر از آب با غلظت بالای نیترات نوشیده باشد، در معرض خطر متهموگلوبینمی نیستند.

هنگامی نیترات با خوردن غذا و نوشیدن آب وارد بدن می‌شود، در روده به نیتریت بدل می‌شود، و بعد در خون با هموگلوبین (پروتئین ناقل اکسیژن در خون که رنگ سرخ ناشی از آن است) ترکیب می‌شود و متهموگلوبین ایجاد می‌شود، و به این ترتیب توانایی انتقال اکسیژن خون کاهش می‌یابد.

نوزادان به سمیت با نیترات بیش از کودکان بزرگتر یا بزرگسالان حساس ترند. این عارضه ندرتا مرگبار است، اما "متهموگلوبینمی تحت‌حاد" ممکن است بی‌علامت باقی بماند و بر رشد کودک اثر بگذارد، و عارضه به سیر پنهانی خود ادامه دهد. مصرف مزمن مقادیر بالای نیترات نیز  ممکن است مشکلات سلامتی ایجاد کند، برای مثال ایجاد برخی از سرطان‌ها و اثرات بر جنین و ایجاد نقائص جنینی؛ داده‌ها در این مورد قطعی نیست، اما به هر حال مایه نگرانی است.

میزان بالای نیترات همچنین می‌تواند در غذا یا آب دام‌ها هم می‌تواند به کاهش زاد و ولد، افزایش مرد‌ه زایی، وزن کم هنگام تولد، دیر وزن گرفتن یا حتی مرگ بینجامد.

 آیا آب آشامیدنی شما سالم است؟

بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا تنها دو ماده هستند که برای آنها استانداردهایی تعیین شده است که در صورت گذر از این حدود خطری فوری به حساب می‌آیند: باکتری‌ها و نیترات.

کیت‌های خانگی در بازار موجودند که  برای تعیین میزان نیترات در آب آشامیدنی برای مثال  برای افرادی که از چاه‌های خصوصی استفاده می‌کنند، وجود دارند. "میزان حداکثر آلاینده" (MCL) - به معنای حداکثر مقدار مجاز برای یک ماده آلاینده- برای نیترات در حد10 پی پی ام (ppm) نیترات-N یا 44 پی‌پی‌ام نیترات است. (ppm  به معنای یک بخش در هر یک میلیون بخش است.)

چه کار می‌شود کرد؟

یک مسئله مهم بالا بردن آگاهی عمومی در مورد کیفیت آب،غذا و محیط زیست است. بالابردن آگاهی عمومی باعث می‌شود فشار افکار عمومی به تصویب قوانین و اقدامات اجرایی برای جلوگیری از آلودگی آب بینجامد. امروزه کیت‌های خانگی برای آزمایش آب از لحاظ نیترات به بازار آمده‌اند، همچنین کیت‌های خانگی برای اندازه‌گیری میزان سرب (یک فلز سنگین سمی) و رادون (یک گاز رادیواکتیو سمی) در حال ورود به بازار هستند.

آزمایش نیترات آب آشامیدنی شایع‌ترین آزمایشی است که افراد،آزمایشگاه‌های تجاری و آزمایشگاه‌های ناظر دولتی مثلا در  ادارات بهداشت انجام می‌دهند، چرا که آلودگی با نیترات یکی خطر بهداشتی عمده‌ای برای انسان‌‌ها و حیوانات به حساب می‌‌آید.

بسیاری از کیت‌های تجاری اندازه‌گیری نیترات و روش‌های اندازه‌گیری نیترات در سازمان‌ها از فلز سنگین کادمیوم استفاده می‌کنند تا فرآیند آزمایش نیترات را کوتاه کنند. کادمیوم فلزی سمی است. بنابراین در استفاده از این کیت‌ها باید احتیاط کرد و دفع آنها نیز باید صورتی انجام گیرد که باعث آلودگی محیط زیست نشود. البته اخیرا کیت‌های اندازه‌گیری نیترات نیز به بازار آمده‌اند که روش دیگری بدون کادمیوم را به کار میبرند و بنابراین خطرات کیت‌های قدیمی را ندارند.

سیستم مدیریت محیط زیست (EMS)

چرا ISO 14000 ؟ ؟ سیستم مدیریت محیط زیست مجموعه ای از اقدامات مدیریتی است که به سازمان این امکان را می دهد تا تاثیر فعالیت هایش بر محیط زیست را شناسایی و ارزیابی کرده و تحت کنترل در آورد و در نهایت عملکرد زیست محیطی خود را بهبود بخشد.این استاندارد جهت برآورده کردن الزامات قانونی سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین صرفه جویی در مصرف مواد و انرژی کمک می نماید. همچنین سیستم مدیریت محیط زیست کنترل بیشتری روی عملیات سازمان کرده و می تواند منجر به کاهش ضایعات و افزایش کارایی سازمان شود. ما به سازمانهایی که تصمیم دارند تولیدات و محصولات و خدمات خود را به نوعی ارائه کنند که کمترین خسارت را به محیط زیست برسانند احترام می گذاریم.

ترکیب IS0 14001 و ISO 9001
سیستم ترکیب مدیریتی هر دو استاندارد ساختارهای مشابهی دارند.مضمون متفاوتی دارند اما مشترکاتی نیز دارند.سیستم ترکیب مدیریتی باعث صرفه جویی های کلان در هزینه های داخلی می شود(مثل،منابع انسانی،ترکیب و هماهنگ سازی فرایند ها و تصمیم گیری ها) همچنین مشاوره و خدماتی که از سوی شرکت های ارائه دهنده گواهینامه، داده می شود برای سازمان بسیار مفید می باشد.
مستند سازی مدیریت برای هر دو استاندارد:راه حل این موضوع یک مستند سازی هماهنگ بر اساس نیازها و مراحل موجود در شرکت می باشد.پس هیچ نیازی نیست که بر اساس این دو استاندارد مستند سازی مستقل انجام دهیم،بلکه می بایست نیازهای هر دو استاندارد را در یک مستند تهیه کرد.
طراحی و پیشرفت:برای توسعه و تولید یک محصول یا خدمات جدید، باید قوانین داخلی که  در رابطه با تاثیر مراحل تولید و همچنین اثراتی که بعداً خود محصول بر روی محیط زیست می گذارد،مورد ارزیابی قرار گیرد.تیمی که موارد مورد قبول برای کیفیت را بیان می کند،توافقاتی  را بر اساس معیارهای زیست محیطی بدست می آورند، و بعد همان محل را برای آزمایش و ارزیابی نمونه انتخاب می کنند.

راهکارهای شرکت کیفیت گستر برای رسیدن به فاکتورهای منتخب استاندارد

سیاستهای زیست محیطی و نیازهای قانونی: اهداف زیست محیطی که خارج از نیازهای قانونی باشد باعث بوجود آمدن هزینه های اضافی می شود، اما بر اساس تجربه مان می دانیم که برنامه ریزی خوب در زمینه محیط زیست باعث صرفه جویی های کلان می گردد و باعث می شود که بتوان در آینده با همین صرفه جویی ها سرمایه گذاری نیز کرد.
واکنش های سریع :این فاکتور نقش مهمی در جلوگیری از خسارتها ، و هزینه های ناگهانی دارد.برای انجام یک کار بدون نقص ما یک دستورالعمل جامع، کارمندان آموزش دیده و راه حلهای فنی برای حل مشکلات احتمالی در نظر گرفته ایم. به طور خاص راه حلهای فنی برای حذف اشتباهات انسانی و در شرایط خطرناک ما ترجیح می دهیم بیشتر به فاکتورهای انسانی اتکا کنیم.راه حلهای فنی ممکن است در کنترل سیستم ها ،موانع فیزیکی و یا در گذر به تکنولوژی های مدرن و کم خطر کاربرد داشته باشد.
مراقبت و اندازه گیری:تکنولوژی های حال حاضر به ما اجازه کنترل و بررسی مواد تخلیه شده از محیط زیست را می دهند.هزینه بسیاری از وسایل اندازه گیری در هزینه های سالانه یک کارمند است ،اگر چه ما می دانیم وسایل گرانقیمت بسیاری وجود دارد که به طور خاص برای اندازه گیری های مستمر مورد استفاده قرار می گیرد.سرمایه گذاری در این گونه وسایل باز گشت سرمایه سریعی دارد.
ثبت:اگر چه ما نمی خواهیم تعداد زیادی گزارش در این زمینه بدهیم،ما پیشنهاد می کنیم که تا می توانیم اطلاعات را در این زمینه جمع آوری کنید.(اطلاعاتی از اندازه گیری ها). همچنین پیشنهاد می کنیم که بهتر است یک گزارش کتبی در مورد مقدارهای اندازه گیری شده که انحراف بنیادی دارند، بدهیم. این نوع داده باید شامل توضیحاتی در مورد علت انحراف مقدارهای اصلاحی باشد. .

حسابداری زیست محیطی

حسابداری زیست محیطی به چه معنی است ؟یک سیستم کاملا یکپارچه است که یک شرکت حسابداری خود را با توجه به هزینه های زیست محیطی تامین می کند.این سیستم زیاد با مدیریت حسابداری تفاوتی ندارد، فقط بخشی از هزینه ها ودر آمدها و پارامترهای ثبت شده ای هستند که بر روی محیط زیست تاثیر می گذارند.
استفاده از روش حسابداری زیست محیطی در عمل:استفاده از روش حسابداری محیط زیستی به شرکت ها این توانایی را می دهد تا ببینند چه بخشی از هزینه های آنها مربوط به محیط زیست می باشد، این هزینه ها ممکن است برای اعمال پیشگیرانه و یا مربوط به مخارج مختلف دیگر در همین رابطه باشد. در مورد جمع آوری اطلاعات مدیریت های برتر می توانند تصمیم های بهتری در مورد اقدامات، سرمایه گذاریها و تغییر در تکنولوژی های مورد استفاده بگیرند و از این طریق به گروههای فعال محیط زیست اطلاع رسانی کنند و شاخص های محیط زیستی را مشخص کنند.
سیستم های توسعه: این نوع سیستم در اقتصاد خرد اختیاری است واز ملزومات استاندارد ISO 14001 نیست . به همین دلیل هنوز در عمل جایگاهی ندارد، اما از تجربیاتی که داریم می دانیم که بسیاری از شرکت های متوسط از این روشها و ارزشیابی های مثبت، استفاده کرده و انتظار می رود در یک دوره کوتاه پیشرفت زیادی داشته باشند. نباید در مورد نتایج منفی حسابرسی نگران باشید .با این وجود ممیزان ما در زمان ممیزی بر روی روش های ثبت و بررسی تاثیرات فعالیت های شرکت بر روی محیط زیست تمرکز می کنند.

سيستم مديريت زيست محيطي ISO 14000

توجه به محيط زيست (آب، هوا، خاك) از سه يا چهار دهه قبل به صورت جدي مدنظر قرار گرفت و از همان زمان تعدادي از مديران، متخصصان و كارشناسان صنايع، داوطلبانه به كنترل تاثيرات فرايندها و محصولات توليدي خود بر محيط زيست همت گماردند و به تدريج نيز سازمان هاي ملي و بين المللي با تعيين ضوابط ، مقررات و قوانين براي حفاظت از محيط زيست به كمك آنان آمدند و در واقع حفاظت از زيستگاه بشر اهميت ويژه اي يافت.
در سال1992 و در كنفرانس ريودوژانيرو، شوراي BCSD بر اين نكته تاكيد كرد كه سازمان هاي توليدي و خدماتي بايد فعاليت ها و عملكرد خود و تاثير آنها را بر محيط زيست مورد توجه قرار داده و تحت كنترل بگيرند.
در همين سال از سازمان بين المللي استاندارد (ISO) درخواست شد تا در راستاي تدوين استانداردهاي مديريت زيست محيطي فعاليت گسترده تري را انجام دهد. بر پايه اين درخواست ، سازمان بين المللي استاندارد يك گروه مشورتي با عنوان SAGE متشكل از نمايندگان بيست كشور جهان ، 11 سازمان بين المللي و بيش از 100 متخصص مديريت و محيط زيست تشكيل داد و به بررسي موارد زير پرداخت :
- تشويق سازمان ها در جهت ايجاد يك رويكرد عمومي در زمينه مديريت زيست محيطي
- تقويت قابليت سازمان ها جهت بهبود طرق اندازه گيري عملكرد زيست محيطي پيشگيري از آلودگي
- بهبود بخشيدن به مبادلات تجاري در سطح بين المللي و حذف موانع تجاري از طريق ايجاد استانداردهایي جهت ارزيابي عملكرد زيست محيطي سازمان ها
- پيش بيني مشكلاتي كه تدوين استانداردهاي بين المللي مديريت زيست محيطي مي تواند ايجاد نمايد.
نتايج اين بررسي ضرورت تدوين استانداردهاي بين المللي را نمايان ساخت. سازمان بين المللي استاندارد در سال1993، يك كميته فني تحت عنوان مديريت زيست محيطي (ISO/TC 207) تشكيل داد تا تدوين استانداردهاي مديريت زيست محيطي را آغاز كند و بر اين پايه در آكوست سال 1996 مجموعه اي مشتمل بر شش استاندارد از سري ايزو 14000، پس از بحث و بررسي هاي علمي گسترده انتشار يافت.
استاندارد ISO 14001 نيازهاي يك سيستم مديريت زيست محيطي را بيان مي كند ، تا بتواند هماهنگ با ساير استانداردهاي مديريتي مثل سري استانداردهاي ISO 9000 براي مديريت كيفيت و استانداردهاي ايمني و غيره در شركت به كار گرفته شود . در اين استاندارد چارچوب هايي به عنوان مبناي حركت شركت تعيين شده است و اين مسئوليت شركت ها و سازمان هاي به كار گيرنده است كه با توجه به نوع و شكل فعاليت هاي خود اين چارچوب ها را در مورد فعاليتشان بررسي كرده و زمينه هاي لازم را در برپايي سيستم مديريت زيست محيطي خود به كار گيرند .
استانداردهاي ISO 14001 به طريقي نگارش يافته تا در مورد كليه سازمان هاي بزرگ و كوچك كه از نظر شرايط جغرافيايي ، فرهنگي و اجتماعي همسان نمي باشند هم كاربرد داشته و قابل اجرا باشد.
موفقيت اجراي نظام مديريت زيست محيطي بر مبناي اين استاندارد بستگي به تعهد كليه افراد سازمان به خصوص مديريت ارشد شركت دارد.
به طور كلي هدف از برپايي سيستم نظام مديريت زيست محيطي بر مبناي استاندارد بين المللي ISO 14001 تحكيم حفاظت از محيط زيست و جلوگيري از آلودگي در توازن با نيازهاي اجتماعي و اقتصادي جامعه مي باشد.
بايد توجه داشت كه نيازها و چارچوب هاي مطرح شده در استاندارد 14001:1996 كليه موارد مربوط به موضوعات زيست محيطي را پوشش نمي دهد. اين بدان معني است كه دو سازمان با فعاليت هاي مشابه مي توانند داراي اجزاي زيست محيطي متفاوتي باشند ولي درعين حال هر دو سازمان با نيازهاي استاندارد مطابقت داشته و گواهينامه را دريافت كنند.
چرا يك سيستم مديريت زيست محيطي را به اجرا درمي آوريم؟
شايد به دلايل زير:
- نياز داخلي شركت
- روابط خوب باخريدار به عنوان يك تامين كننده محصولات يا خدمات
- انطباق و عملكرد بهتر سازمان با قوانين زيست محيطي
- كاهش ريسك فعاليت ها در شركت
- بهبود مديريت داخلي سازمان
- فشار از طرف عوامل داخلي
- همسايه خوبي بودن
- بهبود رابطه به دولت
- روش هاي بهتر كاري
- بهبود اجراي اقدامات زيست محيطي
- بازاريابي
- روابط عمومي
هيچ گاه يك سيستم مديريت زيست محيطي را تنها به خاطر اين كه مجبور هستيد، بر پا و اجرا نكنيد، مگر اين كه واقعاً بخواهيد اين كار را بكنيد.

سيستم هاي مديريت زيست محيطي
خط مشي زيست محيطي
اين خط مشي بايد توسط بالاترين مقام شركت و يا سازمان مشخص شود و در برگيرنده تمام موارد زير باشد :
- مرتبط با نوع فعاليت ها و تاثيرات زيست محيطي فعاليت شركت باشد .
- تعهد شركت به پيشرفت مستمر .
- تعهد شركت به مطابقت با قوانين زيست محيطي و يا هر قانون ديگري كه شركت ملزم به رعايت آن مي باشد .
- در رابطه با هدف هاي خرد و كلان زيست محيطي شركت باشد .
- مكتوب بوده ، به اجرا درآمده و به اطلاع كليه پرسنل برسد .
- در دسترس عموم باشد .
برنامه ريزي:
تعيين جنبه هاي زيست محيطي فعاليت هاي شركت: شركت بايد نسبت به شناسايي تاثيرات زيست محيطي كليه فعاليت هاي خود اقدام و مواردي را كه مهم و بارز هستند و بر محيط زيست تاثيرات سوء دارند مشخص كنند.
جنبه هاي زيست محيطي بارز (مهم) بايد مكتوب و در اختيار عموم باشد. اين جنبه ها عبارتند از:
- قوانين زيست محيطي
- شناسايي و مطابقت با قوانين زيست محيطي
- تعيين هدف هاي خرد و كلان زيست محيطي
هدف هاي زيست محيطي يك شركت با توجه به جنبه هاي زيست محيط بارز شركت، قوانين حاكم، نوع تكنولوژي موجود، وضعيت مالي و اجرايي شركت كه در راستاي خط مشي زيست محيطي و تعهد به جلوگيري از آلودگي باشد.
برنامه هاي زيست محيطي شركت: براي رسيدن به هدف هاي زيست محيطي لازم است كه شركت برنامه هايي را در اين رابطه در نظر گرفته و به اجرا درآورد كه شامل تعيين مسئوليت هاي اجرا در هر بخش از سازمان و زمان و دوره انجام آنها مي باشد.

اجراي سيستم محيط زيستي
ساختار و مسئوليت ها: مديريت شركت بايد شرايط و امكانات لازم اعم از مسئوليت ها و اختيارات منابع مالي، فني و مهارت هاي لازم جهت اجراي سيستم را فراهم نمايد.
در راستاي اجراي سيستم، مديريت ارشد شركت بايد نماينده خود را در اين زمينه معرفي كند تا جهت پيگيري و اجرا و گزارش دهي به مديريت شركت به كار گمارده شود.
آموزش، آگاهي و شايستگي: نيازهاي آموزشي پرسنلي كه فعاليت هاي آنها بر محيط زيست تاثير مي گذارد بايد شناسايي جهت انجام دوره هاي آموزشي مورد نياز اقدام به عمل آورد.
اين آموزش ها بايد شامل موارد زير باشد:
- اهميت مطابقت با خط مشي زيست محيطي به دستورالعمل ها و نيازهاي سيستم مديريت زيست محيطي شركت
- تاثير فعاليت هاي مختلف مربوطه بر محيط زيست و مزيت انجام بهتر مسئوليت ها در جهت بهبود اجرا فعاليت
- نقش و مسئوليت هاي پرسنل در رسيدن به هدف هاي زيست محيطي شركت و مطابقت با نيازهاي مديريت زيست محيطي
- آموزش در جهت آگاهي از تاثير منفي بر سيستم در صورت عدم انجام وظايف محوله

ارتباطات
در رابطه با جنبه هاي زيست محيطي فعاليت شركت و مسائل مربوط به سيستم مديريت زيست محيطي بايد نحوه ارتباطات درون و برون سازمان هاي شركت مشخص باشد.
مستندات مديريت سيستم مديريت زيست محيطي: اطلاعات مربوط به اجراي اصلي سيستم مديريت زيست محيطي شركت بايد بر روي كاغذ و يا به صورت الكترونيكي تهيه و نگهداري شود كه شامل ارتباطات قسمت هاي مختلف باشد و در صورت نياز نحوه دسترسي به مدارك هم مشخص باشد.

كنترل مدارك
نحوه كنترل مدارك بايد مشخص باشد به طوري كه اين اطمينان حاصل شود كه:
1- محل مدارك مشخص باشد.
2- به طور متناوب مورد بازبيني و بررسي قرار گرفته و در صورت لزوم توسط افراد ذيصلاح تغيير يابد.
3- مدارك به روز در اختيار استفاده كنندگان قرار داشته باشد.
4- مدارك از رده خارج شده از نقاط مورد استفاده خارج گردند و يا اطمينان حاصل شود كه مورد استفاده نخواهند بود.
5- مداركي كه براي سوابق نگهداري مي شوند و از رده خارج شده اند به طور مناسب قابل تشخيص باشند.
مدارك به طور كلي بايد خوانا و به سرعت قابل دسترسي باشند و مدت زمان نگهداري هم تعيين شود.

كنترل عملياتي
فعاليت هايي كه در ارتباط با خط مشي و جنبه هاي بارز (مهم) زيست محيطي شركت مي باشند بايد تحت شرايط مشخص انجام شوند.
اگر فقدان دستور العمل هاي مكتوب منجر به عدول از رسيدن به خط مشي زيست محيطي گردد، بايد دستور العمل و يا رويه هاي مكتوب تهيه و به كار گرفته شود.
در اين دستور العمل ها معيارهاي عملياتي بايد مشخص شوند و ارتباطات لازم با پيمانكاران و تهيه كنندگان خدمات و غيره در رابطه با نيازهاي اين دستورالعمل ها به عمل آيد.

آمادگي در شرايط اضطراري
شركت بايد داراي دستورالعمل هايي باشد تا بتواند در مقابله با حوادث و شرايط غير مترقبه اقدامات لازم را براي جلوگيري از تاثيرات منفي بر محيط زيست به عمل آورد.
در اين رابطه لازم است كه به صورت ادواري، مواردي را كه قابل اجرا و عمل مي باشند مورد آزمايش قرار دهند.

بازرسي و اقدامات اصلاحي
كنترل و اندازه گيري: مشخصه هاي كليدي عملياتي كه مي توانند تاثيري مهم بر محيط زيست داشته باشند. طبق دستور العمل هاي مكتوب اندازه گيري شده و تحت كنترل باشند.
دستگاه هاي اندازه گيري بايدكاليبره بوده و مطابق با دستور العمل هاي مكتوب، به صورت ادواري، مطابق با قوانين زيست محيطي مورد ارزيابي قرار گيرد.
مغايرت و اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه: مسئوليت و اختيارات در رابطه با نحوه برخورد و انجام تحقيقات مربوط به مغايرت ها و اقدام هاي اصلاحي و پيشگيرانه بايد مشخص و براساس دستور العمل باشد.
سوابق: نحوه شناسايي، نگهداري و از رده خارج كردن سوابق زيست محيطي بايد مشخص باشد كه شامل سوابق آموزشي، مميزي ها و بازنگري مي شود. اين سوابق بايد خوانا، قابل شناسايي و در ارتباط با فعاليت هاي مربوط باشند.
مميزي سيستم مديريت زيست محيطي: مميزي هاي زيست محيطي بايد بر طبق برنامه و دستورالعمل انجام گيرد. اين مميزي ها به منظور مشخص نمودن ميزان مطابقت سيستم مديريت زيست محيطي با برنامه هاي از پيش تعيين شده و اين كه سيستم به طور مناسب مورد اجرا و نگهداري مي باشد، انجام مي گيرد. نتيجه اين مميزي ها به مديريت شركت اطلاع داده مي شود. برنامه مميزي بر اساس اهميت فعاليت ها تهيه و تدوين مي شود.

بازنگري مديريت
مديريت ارشد شركت بايد در زمان هاي مشخص سيستم مديريت زيست محيطي شركت را مورد بازبيني و نگرش قرار دهد، تا در رابطه موثر با مناسب بودن اين سيستم اطمينان حاصل گردد. اين بازنگري بايد مكتوب و سوابق آن نگهداري شود.

راهنمای انتخاب نوع دستگاه تصفیه آب خانگی

اغلب در ساختمانهای مسکونی جهت 3 منظور مختلف تصفیه آب صورت میگیرد :
1- تصفیه جهت آشامیدن
2 - تصفیه  جهت شستشو و استحمام
3 - تصفیه جهت رسوبگیری لوله ها و تاسیسات

1- تصفیه جهت آشامیدن : به دلیل اهمیت بیشتر سلامت آب آشامیدنی اغلب افراد تصفیه آب آشامیدنی خود را نسب به مصارف دیگر در اولویت قرار میدهند و مایلند آن بخش کوچکتری از آب مصرفیشان که در واقع برای شرب و پخت و پز استفاده میشود بصورت دقیق تصفیه شود . برای این نوع مصرف با توجه به دلایلی که در ذیل به آن اشاره میکنیم توصیه میشود از دستگاه هایی که در آشپزخانه و زیر سینک ظرفشویی نصب شده و توسط شیر جداگانه مورد استفاده قرار میگیرد استفاده شود.

 الف) از آنجا که این دستگاه ها در آشپزخانه و در آخرین نقطه شبکه لوله کشی توزیع آب نصب میشوند امکان آلودگی دوباره در طول مسیر وجود ندارد.

ب) بهترین روش برای تصفیه آب آشامیدنی استفاده از سیستم های اسمز معکوس  میباشد همچنان که این سیستم دارای دقت فوق العاده بالا میباشد قیمت آن نسبت به سیستم های دیگر نسبتا بالاتر بوده و بدلیل سیستم  آن که کار جداسازی آب را انجام میدهد قسمتی از آب را بعنوان پس آب وارد فاضلاب میکند اگر این دستگاه در ورودی ساختمان جهت تصفیه کل اب مصرفی نصب شود میزان دور ریز آب بالا رفته و به دلیل نیاز به دستگاه بزرگتر هزینه راه اندازی بالاتری دارد. در صورتی که میتوان تصفیه ورودی را با دستگاه های ساده تری که ارزانتر بوده و دور ریز آب ندارند انجام داده و برای تصفیه آن بخش کوچکتری از آب که برای شرب و پخت و پز استفاده میشود از دستگاه های دقیقتر مانند دستگاه های اسمز معکوس زیر سینکی ذر آشپزخانه استفاده نمود .

اما خود دستگاه های زیر سینکی در مدل های مختلفی هستند که کارامدترین آنها عبارتند از :
1- سه مرحله ای
2- پنج مرحله ای
3- شش مرحله ای
4- هفت مرحله ای

دستگاه های 1 ، 2 و 4 مرحله ای هم وجود دارند که بدلیل کارایی کمتر در 1 و 2 مرحله ای و مشابه بودن تقریبی 4 به 3 مرحله ای مورد استقبال قرار نمیگیرند .

بطور کلی میتوان این دستگاه ها را در دو گروه اصلی قرار داد :
گروه اول :  دستگاه های 1 تا 4 مرحله ای که میتوان به آنها سیستم تصفیه فیلتراسیون یا تصفیه فیزیکی گفت که بسیاری از ذرات معلق و برخی از مواد شیمیایی مانند کلر مازاد را از آب حذف میکنند و برای مکانهایی که کیفیت آب آشامیدنی نسبتا مناسبتری دارند و مشکل سختی آب یا آلودگی باکتریایی ندارند مورد استفاده قرار میگیرند.

گروه دوم : دستگاه های 5 ، 6 و 7 مرحله ای هستند که بدلیل وجود فیلتر ممبران  اسمز معکوس که دارای دقت بسیار بالا ( 0/0001 میکرون ) میباشد به این دستگاه ها کلا سیستم اسمز معکوس گفته میشود این دستگاه ها علاوه بر اینکه دارای سیستم فیلتراسیون برای حذف ذرات معلق و مواد شیمیایی مانند کلر مازاد هستند دارای سیستم اسمز معکوس یا فیلتر ممبران میباشند این فیلتر با دقت 0/0001 میکرون توانایی کاهش 95 تا 99  درصد سختی آب و حذف کننده کامل میکروب ها  ( باکتری ، کیست ، انگل ، قارچ ، ویروس ) مواد شیمیای ( کود شیمیایی ، سموم کشاورزی مانند آرسنیک ) فلزات زیان آور ( سرب و جیوه ، یونهای فلزات )، نیترات ، مواد سمی دیگر، حذف نمک  ( آب شیرین کن ) و املاح محلول  میباشد . فیلتر ممبران فیلتر چهارم بوده و فیلتر پنجم این دستگاه ها بعد از مخزن ذخیره آب هر نوع بو و طعم در اثر ماندگاری در مخزن را از بین میبرد. در واقع آب بعد از فیلتر 4 به دلیل دقت تصفیه بالا افت فشار پیدا کرده و برای تامین فشار دوباره در مخزن تحت فشار ذخیره میشود . طی این 5 مرحله آب بصورت کامل تصفیه میشود .

 از فیلتر های مرحله 6 و 7 بنا به نیاز میتوان استفاده نمود . فیلتر ششم بعد از تصفیه کامل مواد معدنی مورد نیاز بدن را به آب تصفیه شده اضافه میکند البته بر خلاف تصور عده ای از مردم 80 درصد مواد معدنی مورد نیاز بدن توسط غذاهای جامد تامین میشود و فقط 20 درصد آن از آب جذب بدن میشود استفاده از فیلتر مرحله ششم برای تامین مواد معدنی از آب بسیار مفید میباشد بجز برای افرادی که کلیه آنها سنگ ساز میباشد مصرف این فیلتر برای آنها توصیه نمیشود چون برای این افراد آب با املاح معدنی زیاد زیان آور است و در صورت استفاده از دستگاه تصفیه پنج مرحله ای به دلیل خالص بودن آب نتنها سنگ کلیه جدیدی بوجود نخواهد آمد بلکه سنگ کلیه قبلی آنها نیز دفع خواهد شد.

فیلتر هفتم لامپ  یو وی میباشد که با تولید و تاباندن پرتو ماوراء بنفش به آب باعث ضدعفونی مضاعف آب میشود ، در واقع پرتو ماوراء بنفش در طبیعت همان نور خورشید است که باعث ضدعفونی سطوح مختلف در معرض تابش آن میشود از این فیلتر برای مکانهایی که آب دارای آلودگی میکروبی بالایی است استفاده میشود و استفاده از آن معمولا برای آب شهری ضروری نیست مگر برای کسانی که به دلیل بیماریهای خواص بسیار حساس به آلودگی های آب هستند و یا برای تصفیه آب چاه یا رودخانه مورد استفاده قرار می گیرد

نیم نگاهی به تالاب شادگان ( به بهانه روز جهاني تالابها )

تهران – خبرگزاری ایسکانیوز: تالاب شادگان یکی از 18 تالاب بین المللی ثبت شده در یونسکو است که در جنوب استان خوزستان واقع شده و نقشی رابط بین رودخانه جراحی و خلیج فارس را ایفا می کند.

تالاب بین المللی شهرستان شادگان یکی از مناظر طبیعی و زیبای جنوب استان خوزستان است که این تالاب بزرگترین تالاب کشور در 52 کیلومتری آبادان و 105 کیلومتری اهواز قرار دارد.
این تالاب محل مناسبی برای پذیرش پرندگان آبزی مهاجری است که از شمال اروپا و کانادا و سیبری در پاییز به منطقه روی می آورند.
تالاب شادگان دارای تنوع بسیار بالا جانوری و گیاهی است که علاوه بر دارا بودن ارزش بین المللی طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست با نام پناهگاه بین المللی حیات وحش شادگان به سازمان محیط زیست واگذار شد. این حیات وحش وابسته به تالاب نیز دارای ارزش های اقتصادی و اجتماعی است.
پوشش گیاهی درون تالاب، چراگاه و منبع مهم تامین علوفه و غذا برای دام های روستاییان حاشیه تالاب تلقی می شود.
با توجه به اینکه تالاب شادگان از نظر رویشی متنوع ترین تالاب به شمار می رود بالقوه از موقعیت های گردشگری بسیاری برخوردار است.
اگر امروزه به این منطقه نمونه گردشگری و منطقه حفاظت شده محیط زیستی توجه نشود، در کوتاه مدت اصل ماهیت زیبا و منحصر به فرد آن از دست می رود.
این در حالی است که تالاب شادگان در آستانه یک بحران زیست محیطی قرار گرفته و پیش از این نیز آلودگی های متعددی از جمله عبور و نشت لوله های نفت، تخریب بافت گیاهی، ورود کودهای شیمیای و پسماندهای شمیایی و صنعتی و ضایعات کارخانه های طرح توسعه نیشکر، حیات آن را به خطرات جدی مواجه کرده بود.
هرمز محمودی راد، مدیر کل محیط زیست استان خوزستان با اشاره به اینکه رودخانه جراحی تنها منبع تامین کننده آب شیرین تالاب شادگان است و سهمیه آب آن تلقی می شود، افزود: در صورت عدم تامین سهمیه آب بی تردید عارضه هایی به تالاب وارد خواهد شد و وضعیت نگران کننده ای به وجود خواهد آورد.
وی با بیان اینکه در سال جاری با پدیده طبیعی خشکسالی مواجه هستیم، می افزاید: ستاد خشکسالی، سهم کشاورزی، برق و صنایع و محیط های طبیعی را مشخص کرده است.
محمودی راد با اشاره به اینکه سازمان حفاظت محیط زیست استان خوزستان از هر گونه دخل و تصرف احداث پروژه غیر سنخیت با تالاب ممانعت می کند، می گوید: بر این اساس حقابه ای برای تالاب شادگان تعیین کرده ایم که این تالاب باقی بماند در غیر این صورت نگران کننده خواهد بود.
اما این در حالی است که معیشت، زندگی و حیات بیش از پنج هزار نفر از ساکنان روستاهای شادگان و حاشیه نشینان آن به طور مستقیم با این اکوسیستم مرتبط است و هر گونه تخریب، آلودگی و بی توجهی به تالاب شادگان اثر مستقیم بر بهره برداران از آن دارد.
ایجاد این تفکرکه حفظ محیط زیست نقش مهمی در سلامت جسمی ،روانی و اجتماعی افراد دارند کار بسیار بزرگی است که باید زمینه سازی های مناسبی برای آن انجام شود .
یکی ازویژگی های بارز توسعه یافتگی این است که مردم درمقابل یکدیگر و جامعه خود احساس تعهد کنند.
در کشور ما مطابق اصل پنجاهم قانون اساسی ، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعدی باید در آن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند ،وظیفه عمومی تلقی می شود.
وقتی به مقوله هایی مانند صرفه جویی مصرف آب و سوخت و حفاظت همه جانبه از محیط زیست نگاه می کنیم ، متوجه می شویم ما در فرهنگ سازی در این زمینه ها خوب عمل نکرده ایم.

درس طراحي تصفيه خانه آب و فاضلاب( پروﮋه طراحي تصفيه خانه آب)

طراحي تصفيه خانه آب براي شهرك بعثت واقع در 20 كيلومتري شهرستان ماهشهر (منازل سازماني كارمندان پتروشيمي )

استاد راهنما: دكتر فرزاد كيا

تهيه كننده : مهرداد افشار

جمعيت

تعداد جمعيت فعلي :15000نفر

درصد رشد جمعيت برابر اطلاعات دفتر عمليات غير صنعتي شركت ملي صنايع پتروشيمي  2.1 منظور مي گردد.

دوره طرح تصفيه خانه آب 30 سال در نظر گرفته مي شود .

جمعيت آينده در انتهاي طرخ برابر است

P=P₁(1+ α )ⁿ =15000(1+.021)³⁰=27981

%10+P=  28000

 

زمين مورد نياز جهت ايجاد تصفيه خانه

زمين مورد نياز براي تصفيه خانه به ازاي هر نفر 0.25 متر مربع در نظر گرفته مي شود لذا با توجه به جمعيت فوق زمين مرد نياز برابر است با

30000*.25=7500m²

زمين فوق در ضلع شمالي شهرك بعثت در حاشيه رود خانه جراحي توسط كار فرما (شركت ملي صنايع پتروشيمي)

واگذار مي گردد فاصله زمين فوق تا ايستگاه پست برق 1200 متر و تا جاده ارتباطي 1000 مي باشد زمين فوق مسطح بوده و با توجه به جنس زمين اجراي عمليات تحكيم بستر توسط بارگذاري ويا اجراي پايل (شمع كوبي ) الزامي مي باشد

 

ميزان آب مورد نياز  

متوسط مصرف سرانه در شهرك بعثت 180 الي 200 ليتر در روز مي باشد

حداكثر  مصرف سرانه در شهرك بعثت 300 الي 400 ليتر در روز مي باشد

افزايش يا كاهش مصرف سرانه نسبت به متوسط (200 ليتر در روز )در ماههاي مختلف بشرح زير مي باشد

 

 

فروردين	ارديبهشت	خرداد	تير	مرداد	شهريور	مهر	آبان	آذر	دي	بهمن	اسفند
190	185	206	213	237	222	209	204	194	186	182	169

 

 

 

 

 

 

 

افزايش يا كاهش مصرف در ساعات مختلف روز

ساعت	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
درصد از كل	1.5	1.5	1.5	1.5	2.0	3.0	5.0	5.5	6.0	5.5	6.0	6.0
ساعت	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24
درصد از كل	5.0	5.5	5.5	6.0	5.5	6.0	5.5	5.0	4.0	3.0	2.0	2.0

 

 

 

با توجه به جمعيت 30000 و مفروضات فوق آب مورد نياز برابر است با

كل متوسط مصرف روزانه برابر است با

 

200 Lit/day *30000/1000 =6000m³/day

كل حداكثر مصرف روزانه  برابراست با

 

400Lit/day *30000/1000 =12000m³/day

مصرف در تاسيسات آبرساني برابراست با

 

6000*.05=300m³/day

مصرف در تاسيسات آتشنشاني برابراست با

 

6000*.02=120m³/day

اتلاف كلي آب در قسمتهاي مختلف  برابراست با

 

6000*.08=480m³/day

جمع كل مصارف برابراست با

 

300+120+480=900 m³/day

 

 

متوسط مصرف كل روز برابر است با

 

900+6000=6900 m³/day

 

حد اكثر مصرف كل روز برابر است با

 

900+12000=12900 m³/day

 

 

 

 

با توجه به حداكثر فلوي m³/day 12900 معادل حدودا" m³/hr 550 نياز به 3عدد پمپ كفكش با فلوي حدودا" m³/hr 270 كه دو عدد در سرويس و يك عدد در حالت stand by  در نظر گرفته مي شود

حال باتوجه به اصلاعات فوق مراحل زير جهت اين تصفيه خانه در نظر گرفته مي شود

ايستگاه پمپاژآب خام از رود خانه

 

سه عدد پمپ با مشخصات پيوستي

 

آشغال گير

آب خامي كه از رود خانه به تصقيه خانه وارد مي شود كم و بيش حاوي آشغال مي باشد لذا براي گرفتن اين آشغالها از آشغال گير استفاده مي شود كه با توجه به جمعيت كم شهرك بعثت پيشنهاد مي شود از آشغال گير با سيستم تميز كاري دستي استفاده شود

 

آب به وسيله كانال بتوني با مقطع مستطيلي شكل مقدار m³/day 12900 را كه برابر با تقريبا" m³/day  150

 

است با سرعت v=0.7m/s به تصفيه خانه انتقال داده شده و عمق كانال H=0.5متر و قطر ميله گرد بكار رفته در ساختمان آشغالگير 10 ميلي متر و فاصله شان از هم 3 سانتي متر و 30=  αدرجه (زاويه شيب) مي باشد و ميزان افت بار (n=0.012) مي باشد لذا سطح مقطع تر شده كانال برابر

 

A=Q/V=0.150m³/s/0.7m/s=0.21m²

وعرض بستر برابر است با

 

b=A/H=0.21/0.5=0.42m

 

شعاع هيدروليكي كانال برابر است با

R=A/P=0.21/(0.42+(2*0.5))=0.148

 

 

شيب بستر كانال برابراست با

 

I=(n.v/R^2/3)=(0.012*0.7/0.148)²=0.0009m

عرض آشغال گير برابر است با

 

W₁ = b*200/100 = 0.42*200/100+0.8m

 

W1=Nd+(N+1)b1

80=N*1+3N+3

عدد       N=77/4=19.25=20

تعداد ميله هاي بكار رفته در امتداد طول عبارتست از

 

H=Y(W/b₁)^3/4_*v²/2g*sin α ∆

با توجه به نوع ميله گرد بكار رفته Y=1.79

 

H=1.79(1/3)^3/4(0.7/2*9.81)²∆

 

                                                                  cm 0.52=H∆

 

N/2=0.52*20/2=5.2*0.52=H∆

 

 

طرح و محاسبه استخر رسوبگير :

براي ته نشين كردن ذرات ريز دانه موجود در آب از استخر روسوبگير استفاده مي شود كه مراحل طرح و محاسبه اينگونه استخر ها بترتيب زير است

از كانالي با مقطع مستطيلي شكل كه عمق وعرض واضافه عمق و شيب بستر آن برابر است با H=0.5 وb=0.42 و r=0.148 متر و I=0.009 مقدار h=2 متر وQ=0.15m 3/s با سرعت V=0.7m/sبطرف حوضچه رسوبگير در جريان است و n=0.0012 فرض مي شود حال براي محاسبه ابعاد و مشخصات حوضچه رسوبگير براي رسوب دادن دانه هاي به قطر (d=0.062)ميليمتر در صورتيكه وزن مخصوص دانه ها 2.2 تن بر متر مكعب و در جه حرارت 25در جه سانتي گراد فرض شود عمق آب در حوضچه برابر 2 متر در نظر كرفته شده است

 

 

 

 

الف- كاهش سرعت در كانال :

براي كاهش دادن سرعت جريان آب در كانال آب آور در نزديكيهاي حوضچه رسوبگير از چهار رديف تيغه فلزي بصورت يك در ميان كه عرض هر كدام از تيغه ها در امتداد عرض كانال 25 سانتي متر است استفاده مي شود بطوريكه دو تا تيغه 15 سانتي در مجاورت ديواره هاي جانبي و دو تا تيغه25 سانتي متري در قسمت وسط كانال نصب مي شود و بدين ترتيب سرعت آب را در كانال كاهش مي دهند

 

ب-محاسبه سرعت سقوط ذره در آب ساكن

با توجه به اينكه درجه حرارت 25در نظر گرفته شده است بنا براين از جدول مي توان مقدار µ را محاسبه كرد

در  t=25مقدار µبرابر است با 1.39*10^-3N.S/m²

2.2-1=1.2 Ton/m³=1200kg/m³=µ   D_i=D_S-

سرعت سقوط ذره

µ V₀=d²D_i/18

 

(.062*10^-3)²*1200/(18*116*10^-6)=

=0.0022m/s

 

ج-محاسبه طول و عرض حوضچه رسوبگير

 

L=V/V_C.h

 

V= سرعت جريان آب در داخل حوضچه رسوبگير و مقدار آنرا بين (0.2>V>0.15) متر در ثانيه انتخاب مي شود

V₀= سرعت سقوط ذره در داخل آبهاي ساكن بر حسب متر در ثانيه

h= عمق آب در حوضچه رسوبگير بر حسب متر , معمولا" مقدار آنرا از 2 متر بيشتر انتخاب نمي شود

L= 0.15/0.0022*2=136.4=137m                    طول حوضچه

 

سطح مقطع قائم حوضچه

A=Q/V=0.15/0.15=1m

 

 

عرض حوضچه

L^'=A/h=1/2=0.5m

 

 

 

 

د-محاسبه قطر كانالهاي جمع كننده رسوبات :

 

براي مخاسبه قطر كانالهاي اوليه و نهايي جمع كننده رسوبات مي توان نوشت

N=3      تعداد كانالها

-دبي كل تخليه شده توسط 3 كانال اوليه

                                     

                                      Q₁=15/100Q=15/100*0.15=0.0225m³/s

 

دبي تخليه شده توسط هر كانال اوليه

 

q₁₌Q₁/N=0.0225/3=0.007m³/s

 

q₁=1/h(D₁/4)^2/3I^1/2Π D₁²/8

 

n = ضريب زبري جدار داخلي كانال تخليه يا ضريب مانتينگ

I = شيب بستر كانال تخليه اوليه بر حسب متر در متر كه مقدار آنرا در امتداد طولي بين 0.005≥I≥0.01 در نظر مي گيرند

0.007=1/0.012(D₁/4)^2/3(0.005)^1/2*3.14D₁²/8

 

D₁=(0.007/0.918)^3/8=0.16m              قطر كانال جمع كننده اوليه

 

Q₁=1/h(D₁/4)^2/3I^{' 1/2}Π D₁²/8

 

0.0225=1/0.012(D₂/4)^2/3(0.025)^1/23.14D₂/8

قطر كانال جمع كننده نهايي

D₂=(0.0225/2.052)^3/8=0.185m

 

و-محاسبه ابعاد و مشخصات دريچه تخليه رسوب و در يچه كانال اصلي

براي محاسبه ابعاد دريچه ها مي توان نوشت

عرض دريچه تخليه رسوبات

L_g=D₂+0.2=0.185+0.2=0.385 m

 

N_g=2D₂=2*0.185=0.37m

 

 

 

توصيه مشود كه كانالهابه  ولوهاي كشويي مجهز شوند تا در مواقع تميز كاري امكان ايزوله كردن مسير وجود داشته باشد

سازمان حفاظت محيط زيست، ركورددار تخريب محيط زيست

 درحالي كه كارشناسان عملكرد سازمان حفاظت محيط زيست را منفي ارزيابي كرده و معتقدند اين سازمان بيشتر در جهت تخريب محيط زيست اقدام كرده است ،جوادي بدون توجه به نزول 14 پله اي رتبه محيط زيست ايران در سطح جهان، در زمان رياست او نمره عملكرد خود را 80 از 100 مي داند.
در حالی که فقط 14 روز به پایان ریاست رسمی فاطمه واعظ جوادی بر سازمان حفاظت محیط زیست زمان باقی است، گمانه زنی ها برای تصدی این پست همچنان ادامه دارد.
انتخاب فردی مناسب برای ریاست بر سازمان حفاظت محیط زیست از ان جهت حائز اهمیت است که بر اساس گفته اگاهان و کارشناسان محیط زیست طی چهار سال گذشته طبیعت ایران بیش از هر زمان دیگری شاهد رخدادهای تلخ بوده است.
کارشناسان با بررسی کارنامه دولت نهم به این نتیجه رسیده اند که در ۴ سال گذشته حداقل به اندازه ۱۶ سال در حق طیبعت ایران جفا شده است و دولت نهم را یکی از طبیعت ستیز ترین دولت های ایران در سالهای اخیر معرفی کرده اند.
آنچه قابل توجه است اینکه معاون اول رییس جمهوری این دولت، سیاست های حفظ محیط زیست را توطئه شوم غرب علیه نظام اسلام دانست و حتی رئیس دولت نهم نیزدر سخنان خود دراستان خراسان رضوی منابع طبیعی را سد راه توسعه معرفی كرد.
رئیس دولت نهم همچنین در اقدامی غیر کارشناسانه ، فاطمه واعظ جوادي را به ریاست سازمان حفاظت محیط زیست برگزید و با این انتخاب تنها زن کابینه دولت نهم انتخاب شد تا او نيز مانند دولت هفتم و هشتم، رياست سازمان حفاظت محيط زيست را به يك زن واگذار كند ، اما غافل از اينكه تنها رياست يك زن بر سازمان حفاظت محيط زيست كافي نيست و داشتن تجربه و ديدگاه هاي كارشناسي در رابطه با محيط زيست نيز جز فاكتورهاي انتخاب بايد در نظر گرفته شود.
جوادی خود نیز در رابطه با دليل انتخاب شدن به عنوان رييس سازمان حفاظت محيط زيست توسط رئیس جمهور اعتراف می کند که انتخاب شده است چون آقاي احمدي‌ نژاد او را انسان ‏صادقي تشخيص داده است.
غلامحسين الهام، سخنگوي دولت نیز به صراحت از بی کفایتی رئیس سازمان حفاظت محیط زیست سخن به میان آورده و در جمع خبرنگاران در انتقاد از او گفت: ‏‏"رئيس سازمان محيط زيست‎ ‎يک زمين شناس است نه کارشناس محيط زيستي و به همين دليل گاهي نظراتش را در‏‎ ‎قالب زمين شناسي ارائه مي کند که رسانه ها هم نبايد اينقدر به آن حساسيت‎ ‎نشان دهند و معلوم نيست اين اظهار نظر ‏ها چقدر دقيق و برمبناي کارشناسي‎ ‎باشد." ‏
فاطمه واعظ جوادي که دكتراي زمين شناسي با گرايش چينه شناسي و فسيل شناسي از دانشگاه تربيت معلم دارد و قبل از ریاست سازمان معاون پژوهشي-آموزشي پژوهشكده سوانح طبيعي و استاد دانشگاه شیراز بود، نتوانست آنچنان که باید از عهده مسولیتی که به او واگذار شده بود، برآید.
در مدت تصدي او بر سازمان حفاظت محيط زيست، كارشناسان كارنامه محيط زيستي دولت را مردود خواندند و آنچه بر سر محيط زيست كشور آمده نوعي تخريب جدي د محيط زيست عنوان كردند.
به گزارش ایلنا انحلال شورای عالی محیط زیست به عنوان عالی ترین مرجع تصمیم گیری محیط زیست کشور از مهمترين و ضربه زنده ترين اقدامات خلاف محيط زيستي دولت نهم است. اسماعيل كهرم در گفت و گو با خبرنگار ايلنا با انحلال اين شورا راه باز شد كه دولت نهم دست به اقدامات توسعه نيم بند بزند.
تشديد آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ و صنعتي، هجوم موج گسترده گردوغباربه کشور، احراز رتبه ميان پنج كشور نخست در فرسايش خاك، واگذاری 7500 هکتار از اراضی تالاب هورالعظیم به شرکت نفت به مدت 30 سال برای اکتشافات نفتی، احداث جاده در پارک ملی لار برای اتصال شهرستان نور به گرمابدر در شمیرانات، نقض مصوبات و قوانین قبلی مبنی بر عدم استقرار صنایع نفتی و پتروشیمی در سه استان شمالی ایران، نقض مصوبات قبلی مبنی بر عدم استقرار صنایع جدید در حریم 120 کیلومتری تهران و حریم 50 کیلومتری اصفهان، مصوبه دولت مبنی بر احداث پتروشیمی در استان گلستان، مصوبه احداث پتروشیمی در جنگل های سراوان گیلان، مصوبه دولت مبنی بر احداث جاده کنار گذر انزلی در میانه تالاب بین المللی انزلی از جمله اقدامات سازمان محيط زيست در طي چهار سال گذشته است.
همچنين از تلفات دو هزار فلامينگو در پارك ملي بختگان استان فارس در تابستان 86، مرگ صدها دلفين در آب هاي جنوب به دليل پسماندهاي صنعتي در تابستان سال هاي 86 و 87، و كشته شدن تعدادي از گونه هاي جانوري در حال انقراض از جمله ديگر مصيبت هاي اتفاق افتاده در دولت نهم است.
بحران در وضع زيست محيطي درياچه اروميه در پي ايجاد بلورهاي نمك در اثر كاهش سطح آب در تابستان سال 85، مصوبه احداث جاده در پارک ملی خجیر تهران برای اتصال اتوبان بابایی به پاکدشت، دستور مستقیم رییس جمهوری مبنی بر عبور خط لوله نفت ری- قوچک از داخل پارک ملی سرخه حصار، مصوبه ساخت پالایشگاه در استان مازندران، طرح های متعدد واگذاری اراضی ملی به افراد در قالب طرح هایی چون باغشهر و بوستان خانواده و نابودی منابع طبیعی به بهانه ساخت مسکن و ایجاد باغ، تعریض جاده پارک ملی گلستان و تبدیل آن به اتوبان 4 بانده علی رغم مصوبات قبلی دولت پیشین مبنی بر خروج این جاده از داخل پارک ملی گلستان، انتخاب مناطق نمونه گردشگری در مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست و واگذاری این اراضی به بخش خصوصی، تبدیل بخش های بیشتری از منطقه حفاظت شده و پارک ملی کویر به پادگان های نظامی و میدان مانور و تلاش برای ایجاد سایت های ذخیره سازی گاز و اکتشاف نفت در پارک ملی کویر،عدم پرداخت حقابه تالاب ها و دریاچه ها برای پر کردن سدها و مصرف هرچه بیشتر مردم از آب که منجر به نابودی تالابهایی چون بختگان و پریشان و ارومیه و گاوخونی شد ، صدور مجوز حفاری در پارک ملی نای بند برای وزارت نفت، نشت چندین باره لوله های انتقال نفت در استان های مختلف کشور نيزبخش ديگري از تخریب هایی است که در زمان ریاست فاطمه واعظ جوادی در کشور اتفاق افتاد.
به طوری که او و سازمانی که ریاست آن را بر عهده داشت نه تنها نتوانست اقدام مثبتی در جهت حفظ محیط زیست انجام دهد بلکه تبدیل به یکی از پرحاشیه ترینها در دولت نهم شد و چندین بار بحث بر کناری جوادی از سمت اش به گوش رسید.
امکان برکناری فاطمه واعظ جوادی از ابتدای فعالیتش در سازمان مطرح شد و با گذشت زمان این موضوع جدی‌تر و محتمل‌تر به نظر رسید تا اینکه سخن از برکناري فاطمه واعظ جوادي رئيس سازمان محيط زيست به دليل پرونده اقتصادي همسرش به میان آمد.
فاطمه واعظ جوادي همزمان با آغاز فعاليت خود، همسرش مجيد يزداني را به عنوان مشاور و ‏بازرس ويژه رئيس سازمان منصوب کرد‎ه بود اما یزدانی در مرداد ماه سال 86 به علت فساد مالی بازداشت شد.
با وجود اینکه یزدانی خبر بازداشت اش را تکذیب کرد اما جمشیدی، سخنگوی قوه قضاییه، در فاصله کمتر از یک روز ،از بازداشت او به مدت یک شب و آزادی اش با قرار وثیقه به اتهام تخلفات اقتصادی خبر داد و به این ترتیب یزدانی از سمت خود برکنار شد.
البته بعد ازاین برکناری اجباری، همسر ریاست سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان نماينده سازمان محيط زيست در کميته ملي طبيعت‌ گردي ‏مشغول به کار شد و همچنان برخی از طرح هاي خاص که در سازمان محيط زيست صورت مي گيرد مانند طرح "انتقال گوزن زرد‎ ‎ايراني به چهارگوشه ايران" که با انتقاد شديد ‏کارشناسان و اساتيد محيط طبيعي مواجه است چون توجیه علمی نداشته و ندارد و هزینه های زیادی را نیز به سازمان محیط زیست تحمیل می کند ‎ ‎با ‏نظارت يزداني انجام مي شود.
علاوه بر این، فاطمه واعظ جوادی، با انتصاب‌های فامیلی و سلیقه‌ای در سمت‌های مختلف سازمان حفاظت محیط ‌زیست موجب نارضایتی کارشناسان با سابقه این سازمان شد.
او همچنین درطول سه سال تنها 6 بار معاون پارلمانی خود را تغییر داد و در آخرین انتصاب، پسرعموی خود را که همزمان 5 پست دیگر در این سازمان داشت به عنوان معاون پارلمانی برگزید.
‎اما رئیس سازمان محیط زیست چندان از عملکرد خود ناراضی نیست و در آخرین نشست خبری این سازمان به خود نمره 80 از 100 می دهد و معتقد است در چهار سال گذشته تمام سعي و تلاش خود را در حفظ محيط زيست انجام داده است و این در حالی است که براساس شاخص هاي جهاني عملكرد زيست محيطي سال 2008 كه در مجمع جهاني اقتصاد منتشر شد، ايران در جمع 149 كشور در رتبه 67 قرار گرفت كه در مقايسه با سال 2006 ميلادي با 14 پله نزول به رتبه 67 رسيده است.
در دولت نهم بارها اصل 50 قانون اساسی که می گوید: "در جمهوري‏ اسلامي‏، حفاظت‏ محيط زيست‏ كه‏ نسل‏ امروز و نسلهاي‏ بعد بايد در آن‏ حيات‏ اجتماعي‏ رو به‏ رشدي‏ داشته‏ باشند، وظيفه‏ عمومي‏ تلقي‏ مي‏ گردد. از اين‏ رو فعاليتهاي‏ اقتصادي‏ و غير آن‏ كه‏ با آلودگي‏ محيط زيست‏ يا تخريب‏ غير قابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پيدا كند، ممنوع‏ است‏" نقض شد و سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این میان یا خود حضور داشت و یا اینکه نتوانست از محیط زیست نگهداری کند.

منبع :سحام نیوز

كوه «دماوند» را هم آسفالت كردند!

مسير هفت كيلومتري در يكي از دامنه‌هاي قله‌ دماوند آسفالت شد!

مسئولين محلي در يك اقدام نادر و تاسف‌بار، مسير هفت كيلومتري يكي از دامنه‌هاي قله‌ دماوند را كه با ارتفاع 5671 متري، يكي از بلندترين قله‌هاي جهان است را آسفالت كرد‌ند.
اين حركت و اتفاق نادر درحالي به وقوع پيوسته است كه طي روز‌هاي اخير طبيعت دوستان زيادي به اين حركت اعتراض كرد‌ه‌اند، اما ظاهرا علي‌رغم جدي بودن اين نگراني‌ها تاكنون اقدام موثري براي توقف آسفالت سازي دماوند پرافتخار از سوي هيچ نهادي انجام نشده است.

مسير آسفالت شده منتهي به بخش گوسفندسراي دماوند است كه در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا قرار دارد.

محمود شعاعي؛ رئيس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي در گفت‌وگو با ايسنا در اين باره گفت: "سال گذشته با حضور رحيم مشايي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، مهندس كريمي استاندار مازندران، روز ملي دماوند ثبت نهايي شد اما در كمال ناباوري پنج‌شنبه هفته گذشته متوليان محلي با كاميون و لودر به جاده‌ گوسفند‌سرا آمده و در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا شروع به تسطيح و شن‌ريزي جاده و آسفالت آن كرد‌ه‌اند. "

وي افزود: "متاسفانه در دو روز گذشته نيز مجددا كاميون‌ها براي اجراي عمليات آسفالت به محل رفته‌اند. در هيچ جاي دنيا منابع طبيعي را اين‌گونه از بين نمي‌برند. ساليانه توريست‌هاي زيادي به ايران مي‌آيند اما با اين كار دماوند را از بين بردند. توسعه‌ گردشگري در دماوند به آسفالت كردن جاده نيست بلكه به كنترل رفت و آمد است. "

شعاعي گفت: "با آسفالت كردن اين جاده؛ ماشين‌ها تا ارتفاع 2900 متري از سطح دريا بالا مي‌آيند و قطعا منطقه را آلوده مي‌كنند. اين اقدام براي بلندترين قله‌ خاورميانه اسف‌بار است و باعث مرگ دماوند مي‌شود. "

وي افزود: "معتقدم همان بلايي كه بر سر قله‌هاي الوند و سبلان آمد و روي آنها تله كابين كشيدند، روي دماوند خواهد آمد و با ادامه اين سهل‌انگاري‌ها، اين ذخيره‌ ملي را از بين خواهند برد. "

رئيس فدراسيون كوهنوردي با تاكيد بر اين كه اين اقدام متوليان محلي براي آسفالت كردن دامنه‌ دماوند ضربه به توريست و گردشگري ايران است، خاطرنشان كرد: "اين اقدام به اين سادگي انجام نمي‌شود مگر با اجازه‌ مقامات بالاتر منطقه. "

وي در ادامه اظهار كرد: "دادن مجوزهاي غير اصولي براي استخراج خاك پوكه در ارتفاع 3600 متري از سطح دريا باعث شده كه كوه زخمي شود چرا كه آنها يك منطقه را چال مي‌كنند و نتيجه نمي‌گيرند سپس به سراغ منطقه‌ ديگري رفته و آنجا را هم زخمي مي‌كنند. اين تحولات را توريست‌هاي خارجي از روي سايت‌ها مي‌بينند كه باعث آبروريزي كشور است."

به گزارش ايسنا؛ در پي اين اقدام متوليان محلي، فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي ضمن نامه‌اي خطاب به وزيركشور خواستار توقف بي‌درنگ اين عمليات شده است.

متن كامل نامه‌ فدراسيون كوهنوردي به وزارت كشور به شرح زير است:

"جناب آقاي صادق محصولي
وزير محترم کشور

با ابراز تاسف فراوان به استحضار مي‌رساند؛ ضايعه‌اي غيرقابل جبران در دامنه‌ قله‌ دماوند ـ‌ مسير گوسفندسراـ در حال وقوع است ؛ آسفالت يک مسير هفت کيلومتري در دامنه‌ کوهستان! اقدامي نسنجيده، غير‌ضروري و غير‌کارشناسي تنها به بهانه‌ جذب گردشگر توسط مقامات محلي بخش لاريجان، که جراحتي عميق بر پيکر کوه دماوند، اين موهبت الهي و ميراث گران‌بهاي طبيعي وارد خواهد کرد.

اين در حالي‌ست که مسير مذکور با استعداد مسيرهاي فعلي جهت کوهنوردان و پناهگاه‌هاي موجود در منطقه از جمله قرار‌گاه تازه احداث شده در بارگاه سوم (ارتفاع 4200 متري از سطح دريا) نيازهاي مواصلاتي و اقامتي گردشگران و کوهنوردان را در حد دستر‌سي به يک منطقه‌ بکر طبيعي به ميزان متعارف تامين مي‌کند و لذا آسفالت کردن مسير مذکور که بر اساس مصوبات سازمان محيط‌زيست نيز منع قانوني دارد فاقد هرگونه توجيه اقتصادي و اجتماعي است که با توجه به نزديکي اين منطقه به تهران و مناطق ييلاقي مي‌توان از هم‌اکنون پيش‌بيني کرد که علاوه بر تردد بي‌شمار وسائط نقليه و آلودگي هواي منطقه در آينده‌اي نزديک، آماج هجوم زمين‌خواران، فرصت‌طلبان و سودجويان منابع طبيعي نيز قرارگيرد.
به استحضار عالي مي‌رساند از لحظه‌ مخابره‌ اين خبر ناگوار، موج اعتراضات و نگراني‌هاي شديد اهالي کوهنوردي و دوست‌داران طبيعت را به همراه داشته است که به طرق مختلف از مراجع مرتبط از جمله اين فدراسيون خواستار پيگيري جدي و توقف بلادرنگ اين عمليات که به نوعي "قتل دماوند" است، شده‌اند.

لذا از آن‌جا که دماوند، اين ميراث طبيعي کشور، هم‌چون ميراث‌هاي فرهنگي امانتي‌ست در دست نسل حاضر که حفاظت از آن براي انتقال به نسل‌هاي بعدي از وظايف دولت و مردم است، طبق مفاد قانون برنامه‌ چهارم توسعه، ناظر بر توجه دولت بر هزينه‌هاي ناشي از آلودگي و تخريب محيط زيست در فرايند توسعه، و ماده‌ يکصد و پنج برنامه‌ سوم توسعه ؛ که پروژه‌هاي خدماتي بايد پيش از اجرا و در مرحله‌ انجام مطالعات امکان‌سنجي و مکان‌يابي مورد ارزيابي زيست‌محيطي قرار گيرند از جناب‌عالي درخواست داريم دستور فرماييد متوليان اين اقدام غيرمتعارف، پروژه‌ آسفالت مسير مذکور را متوقف نمايند و اجراي هرگونه طرحي را منوط به مطالعه‌ کافي از طريق سازمان حفاظت از محيط زيست، فدراسيون کوهنوردي، کارشناسان و دل‌سوزان طبيعت کشور معمول كنيد".

طرح آسفالت كردن دماوند، دسته گل سازمان ميراث‌فرهنگي و گردشگري است

مديركل محيط‌زيست استان تهران در واكنش به طرح آسفالت كردن و شن‌ريزي در ارتفاع بالاتر از 2300 متري دماوند، گفت:

«اين دسته گل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است.»

آسفالت كردن دماوند در حالي مطرح مي‌شود كه دامنه‌ اين كوه از ارتفاع 2200 متر به بالا ثبت ملي شده است حال‌آنكه قرار است؛ جاده موردنظر در ارتفاع 2200 تا 3000 متري احداث شود.

دكترمحمدباقر صدوق در گفت‌وگو با ميراث خبر افزود: «سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان مازندران در سفر دوم رياست‌جمهوري و هيأت وزيران به اين استان؛ طرح مرمت و آسفالت جاده را به طول 5 كيلومتر ارائه كرد كه مورد تصويب هيأت دولت هم قرار گرفت.»

وي با اشاره به اينكه 45‌دستگاه كمپرسي در جاده گوسفندسرا شن خالي كردند، اظهار داشت: «جاده هنوز آسفالت نشده و شهرداري رينه از تاريخ 23 تير از فعاليت جاده‌سازي‌ جلوگيري به عمل آورده و طرح را متوقف كرده است.»

طرح، متوقف نشده

به‌رغم اين اظهارات رئيس انجمن ديده‌بان كوهستان عنوان كرد: «طرح زيرسازي جاده براي آسفالت كردن هنوز متوقف نشده است.

عباس محمدي با اشاره به سابقه جاده مذكور افزود: «در ضلع جنوبي دماوند كه مسير صعود عمومي است، يك جاده فرعي خاكي از جاده پلور به رينه منشعب مي‌شود كه حدود 2دهه پيش‌ ساخته شده اما همان 2دهه پيش هم هيچ توجيه عقلي و منطقي نداشته چرا كه از ابتداي تا انتهاي جاده حدود 3ساعت پياده‌روي و بخشي از مسير كوهنوردي است.

رئيس انجمن ديده‌بان كوهستان در ادامه گفت: «از سال گذشته خبردار شديم كه در استانداري مازندران بحث آسفالت كردن اين جاده پيش كشيده شد. درحال حاضر شن‌ريزي در اين جاده انجام شده تا پس از زيرسازي آسفالت شود؛ كاري كه نه تنها غيرضروري است بلكه آسيب‌هاي جدي به طبيعت مي‌زند.»

وي با تاكيد دوباره بر غيرضروري بودن وجود جاده در اين منطقه، افزود: «انتهاي اين مسير يك گوسفندسراست لذا چه دليلي است كه براي يك گوسفندسرا يك جاده آسفالته كشيده شود.

اين جاده آسفالته تنها به زمينخواري، آلوده شدن منطقه و ريخت و پاش زباله دامن مي‌زند.»
به گفته محمدي اين جاده سبب مي‌شود بيش از ظرفيت اكوسيستمي منطقه،  افراد در منطقه وارد شوند.گوسفندسراي احسان در ارتفاع 3300 متري قرار دارد.

وي يادآور شد: «دماوند از ارتفاع 2200 متر به بالا ثبت ملي شده است. مسير جاده هم در ارتفاع 2200 تا 3000 متري واقع است و تا زماني كه ميراث فرهنگي موافقت نكرده باشد احداث اين جاده غيرقانوني است.»

طرحي بدون نگاه كارشناسي

عضو فراكسيون محيط‌زيست مجلس نيز با انتقاد شديد از طرح آسفالت بخشي از دماوند، گفت: «نبود نگاه كارشناسي در بين مسئولان چنين رخدادهاي را در پي دارد.»

انوشيروان محسني‌بندپي افزود: «درحالي‌كه بسياري از روستاهاي دماوند جاده آسفالته ندارند چه لزومي است بخشي از كوه دماوند كه يك ميراث ملي و طبيعي است، آسفالت شود.»

وي تصريح كرد: «مسئولان گردشگري كشور دائما اعلام مي‌كنند كه به لحاظ جاذبه‌هاي تاريخي و طبيعي جزو 10 كشور اول جهان هستيم اما اين‌گونه اتفاقات قطعا اين موقعيت كشور ما را به خطر خواهد انداخت.»

وي در ادامه گفت: «فراكسيون محيط‌زيست اين موضوع را در مجلس پيگيري خواهد كرد.»

جاده‌سازي در دماوند چه درآمدي مي‌تواند داشته باشد؟

يك راهنماي طبيعت‌گردي در واكنش به اينكه احداث جاده مي‌تواند باعث تسهيل رفت‌وآمد گردشگران به دماوند و درآمدزايي شود، گفت: جاده‌سازي در كوه دماوند براي جذب مردم و گردشگران چه درآمدي مي‌تواند داشته باشد، به‌جز اينكه به محيط‌زيست ضربه وارد شود؟

محمد منتظر در گفت‌وگو با ايسنا افزود: هنوز ميان مردم و گردشگران آنقدر فرهنگ‌سازي انجام نشده است كه جاده‌سازي مي‌شود تا كوهنوردان و گردشگران بيشتري به كوه دماوند بروند. آن زمان هم كه جاده خاكي بود، با وجود اينكه آن را تميز مي‌كردند، ولي كوهنوردان و مردم زباله‌هاي زيادي را در مسير رها مي‌كردند.

وي بيان كرد: اگر هدف از اين كار، تشويق گردشگران براي سفر بيشتر به كوه دماوند است، آسفالت شدن يا نشدن اين كوه چه اهميتي دارد، وقتي گردشگر با هر وسيله‌اي تا اين ارتفاع از كوه مي‌آيد.

به گفته‌ او، مسئولان مي‌توانند به جاي جاده‌سازي، امكانات ديگري را كه كمبود آنها واقعا در كوه دماوند احساس مي‌شود، فراهم كنند. در همين مسير كه در حال ساخت جاده در آن هستند، آب آشاميدني در تابستان پيدا نمي‌شود، چون گله‌داران آب را براي گله‌هاي خود قطع مي‌كنند.

منتظر افزود: در ارتفاعات كوه، زباله‌ زيادي رها شده است، چرا آنها را جمع نمي‌كنند. ساخت جاده در دماوند بازدهي زيادي ندارد و اين كار توجيه ندارد، چون فضاي بكر و طبيعي براي گردشگران بيشتر جذابيت دارد، آمدن مردم عادي براي آنها چه درآمدي دارد؟!

آسفالت دماوند، پروژه‌ مصوب دولت است

رئيس انجمن كوهنوردي ايران گفت: متوليان درباره‌ ساخت جاده در دماوند خيلي منفعل برخورد مي‌كنند

و هيچ نيرويي از دستگاه‌هاي مسئول، يعني سازمان‌هاي حفاظت محيط‌زيست و ميراث فرهنگي و گردشگري تا 25 تير كه ما براي بررسي اوضاع به كوه دماوند رفته بوديم، براي تهيه گزارش و بررسي اوضاع به دماوند نيامده بودند.

به گفته عباس محمدي، براساس بررسي‌هايي كه صورت‌گرفته متوجه شديم، اين طرح گردشگري در دور نخست سفر هيأت دولت به استان مازندران مطرح شده و اكنون معاونت گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مازندران پيگير اين طرح است و بودجه آن از طريق استانداري مازندران تخصيص يافته است.

به گزارش ايسنا، اين درحالي است كه مسئولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري پس از گذشت يك‌هفته از انتشار نخستين خبر جاده‌سازي و آسفالت بخشي‌ از اين اثر طبيعي ثبت‌شده در فهرست ميراث ملي كشور، تاكنون واكنش و اقدام صريحي را در اين‌باره نشان نداده‌اند و اعلام هر موضعي را به بررسي كارشناسان اين سازمان منوط دانسته و فقط به بيان اين نكته بسنده كرده‌اند كه با هرگونه آسيب به هويت بكر قله دماوند مخالفند.

به گفته سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، مطالعات و پيگيري‌هاي كارشناسي سازمان ميراث فرهنگي آغاز شده است تا چنانچه تعرضي به حريم ثبتي صورت گرفته باشد، اقدامات لازم براي جلوگيري از ادامه تعرض و حفاظت اثر انجام شود.

اگرچه تاكنون 2 بار خبر متوقف شدن جاده‌سازي در كوه دماوند منتشر شده، اما نخستين خبر با قطعيت تمام رد و اعلام شد كه عمليات جاده‌سازي در اين كوه همچنان ادامه دارد. با اين شرايط نمي‌توان مطمئن بود كه خبر توقف جاده‌سازي در كوه دماوند كه بار ديگر شنبه (27 تيرماه) از سوي سازمان حفاظت از محيط‌زيست اعلام شد تا چه زمان با قوت پابرجا بماند. به گفته رئيس انجمن كوهنوردي ايران ظاهرا قرار نيست آسفالت در اين مسير ريخته شود، بلكه قرار است، جاده‌ شن‌ريزي شود.

محمدي بيان كرد: ما با شهردار رينه مذاكره كرديم تا جلوي اين كار گرفته شود؛ ولي به گفته اين مقام مسئول، قرار است فقط اين جاده را از ارتفاع 2300 متر تا 3300 متر شن‌ريزي كنند. توجيه آنها اين است كه با جاده‌سازي از بلند شدن گرد و خاك و آسيب‌ به‌گونه‌هاي گياهي جلوگيري مي‌كنند. براي ساخت اين جاده، استانداري مازندران 80ميليون تومان بودجه اختصاص داده است

توقف عمليات آسفالت‌ريزي در ارتفاعات دماوند

مديركل محيط زيست استان تهران: اجراي اين پروژه پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي بوده است!

در حالي كه مسئولين سازمان ميراث فرهنگي از جزئيات آسفالت كردن جاده «رينه به گوسفندسرا» در ارتفاعات دماوند اظهار بي‌اطلاعي كرده‌اند، مديركل محيط زيست استان تهران گفت كه اجراي اين پروژه به پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي در دور دوم سفر رئيس‌جمهوري به استان مازندران مصوب شد و هم‌اكنون نيز عمليات آن متوقف شده است.

دكتر صدوق در گفت‌وگو با ايسنا افزود: "مصوبه مرمت جاده «رينه به گوسفندسرا» از مصوبات دور دوم سفر رئيس جمهوري به استان مازندران و پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي بوده است. "

وي افزود: "بر اين اساس هيات دولت 86 ميليون تومان جهت مرمت و آسفالت جاده «رينه به گوسفندسرا» به طول 5 كيلومتر را مصوب كرد. "

مديركل محيط زيست استان تهران با اشاره به اين كه قله دماوند بر اساس مصوبه 231 شوراي عالي محيط زيست اثر طبيعي ملي است، افزود: "در عين حال آسفالت كردن جاده «رينه به گوسفندسرا» مي‌تواند اثرات بسيار مخربي بر اثر طبيعي ملي دماوند داشته و ضمن ايجاد آلودگي، موجب ساخت و سازهاي غيرمجاز، تخريب طبيعيت بكر منطقه و ... شود. "

وي با اشاره به اين كه شهرداري رينه كار زيرسازي اين مسير را آغاز كرده بود، گفت: "روز شنبه با حضور عوامل اداره كل محيط زيست استان تهران احداث اين مسير كه پوكه‌ريزي براي زيرسازي آن آغاز شده بود متوقف شد. "

به گزارش ايسنا، پيشتر بسياري از فعالان محيط زيست و حتي رئيس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي نيز به اجراي اين پروژه اعتراض كرده بودند.

در اين حال سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري موضع‌گيري در برابر آسفالت كردن مسيري هفت كيلومتري در يكي از دامنه‌هاي قله دماوند را منوط به بررسي حريم‌هاي ثبت‌شده اين كوه در فهرست آثار طبيعي دانسته بود.

همچنين دبير كميته ملي طبيعت‌گردي با اظهار بي‌اطلاعي نسبت به آسفالت شدن قسمتي از دامنه دماوند، تأكيد كرده بود كه به تازگي بازرسين ما از آنجا ديدن كرده‌اند و چنين چيزي در گزارش‌هاي آن‌ها نيامده بود، ولي به هر ترتيب، مسئله پيش آمده را حتما پيگيري مي‌كنيم!

پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي براي اجراي عمليات آسفالت‌ريزي جاده «رينه به گوسفندسرا» در ارتفاعات دماوند در حالي صورت مي‌گيرد كه اين سازمان 29 تيرماه سال گذشته در مراسمي اقدام به ثبت ملي دماوند به عنوان نخستين اثر ميراث طبيعي ايران كرده بود.

خليج فارس هر روز آلوده تر

خليج فارس با وجود تغييرات اقليمی در سطح جهان، خود با مشکل کم آبی و زيست محيطی مواجه است. حال تصور کنيد با ورود آلودگی آب هايی که به آن وارد می شود آيا چيزی باقی می ماند که بتوان نام آن را خليج فارس گذاشت، آيا با شرايط فعلی نبايد نگران از ميان رفتن ماهيت خليجی آن باشيم، کارشناسان محيط زيست ميزان خسارت ناشی از آلودگی نفتی نيروگاه توانير بندرعباس در آب های ساحلی خليج فارس را ۴۰۰ هزار دلار برآورد کردند اما اين تنها خسارت مالی خليج هميشه فارس است.

فرافکنی رئیس محیط زیست در گفتگو با 20:30

به گزارش آنادز ـ بسیج دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول ـ رییس سازمان محیط زیست که در "پشت خط" پنجشنبه شب اخبار 20:30 تلفنی شرکت کرده بود ابتدا در پاسخ نجف زاده مجری برنامه مبنی براینکه سرکار در کجا مستقر هستید با لحنی گلایه آمیز از مجری برنامه خواست سوالش را بپرسد و به مکان استقرار ایشان کاری نداشته باشد که مجری در پاسخ به جوادی رییس سازمان محیط زیست خاطرنشان کرد که این حق مردم جنوب و غرب کشور هست که بدانند رییس سازمان محیط زیست در بین این گردوخاک طاقت فرسا و نفس گیر جنوب در کدام نقطه ی ایران بسر می برد...

در ادامه نجف زاده با طرح این سوال که آیا در طول این چهارسال شما از گردوخاک های مناطق جنوبی کشور اطلاعی نداشتید و چرا اکنون که این گردوخاک به تهران رسیده حضرتعالی به فکر افتادید که با مقامات عالیه کشورهای همسایه از جمله عراق وارد مذاکره شوید و چرا باید وضعیت به جایی برسد که مردم خوزستان وشهرهای آن این آرزو را داشته باشند که روزی این گردوخاک به پایتخت برسد تا شاید مسئولین فکری بیندیشند،جوادی را به واکنش وادار کرد.

جوادی در پاسخ به این سوال خبرنگار بیست وسی با لحنی تند گفت:شما حق ندارید از زبان این مردم سخن بگویید و آنها خود میدانند این گردوخاک ناشی از عوامل طبیعی است و هیچگاه از مسئولین گلایه ای نداشته اند!

نجف زاده با طرح مجدد سوال از رییس سازمان محیط زیست خواست دلیل این ابهامات را صریح بیان کند که جوادی با قطع کلام مجری،با عصبانیت از مجری خواست بگذارد صحبت کند و گفت شماها که 40 ساعت حرف میزنید پس بگذارید بنده که 4 ساعت بخاطر شما در پاسگاه معطل شده ام صحبت کنم اینطور بیان کرد که ما علت اصلی این پدیده را متوجه شده ایم که آن از مناطق شمالی عراق است که پس از ورود به کشور و عبور از مناطق جنوبی و خوزستان به پایتخت نزدیک میشود که بنده در مذاکره با رییس جمهور عراق خواستار حل این معضل شده ام.

درپایان مجری بیست وسی مجدد خواست که علت عدم رسیدگی به این معضل در مناطق جنوبی را از سوی سازمان محیط زیست را جوادی پاسخ دهد و فرافکنی نکند،که رییس سازمان محیط زیست در جواب، بیست و سی را متهم به بیان حواشی و مسائل بی مورد کرد وگفت طرح این مسائل در رسانه عمومی موضوعیت ندارد!

در پایان یک کلام از سوی مردم خوزستان به رییس سازمان محیط زیست سرکار خانم جوادی:
شما در این گفتگو فرمودید مردم خوزستان هیچگاه گلایه ای به این سازمان نداشته اند و نگفته اند ما آرزوی روزی را داریم که این گردوخاک به پایتخت برسد،ولی ما مردم غیور مظلوم و جنگ زده خوزستان که 8 سال در خط مقدم جبهه های حق علیه باطل از پیشرفت کشور عقب ماندیم میگوییم که این خواسته اتفاقا آرزوی چندین ساله ما بوده و اگر حضرتعالی فقط در این گردوخاک فقط یکبار به استان خوزستان سفر می کردید آنگاه اینگونه از نظرات مردم که فقط رسانه ها از آن مطلعند،اظهار بی خبری نمی کردید...

هواي پاك و كودك

هواي پاك اساسی ترین نیاز انسان میباشد. يك انسان میتواند بدون غذا تا 3 ماه زنده بماند. زندگی بدون آب تا 3 الی 5 روز ممکن است ولی بدون هوا مرگ ظرف چند دقیقه فرا میرسد.

کودکان و سالمندان دو گروهی هستند که بیش از دیگر اقشار جامعه در معرض خطرات ناشی از آلودگی هوا قرار دارند . کودکان با سرعت بیشتری تنفس می کنند و این امر باعث تماس بیشتر با مواد آلوده کننده هوا میشود.

آسمانی آبی

درختانی سبز

و هوای پاک و تمیز

آرزوهایی است که همه بچه های دنیای ما دارند .

آسمان و هوای پاک موهبت های الهی

آسمان و هوای پاک از جمله موهبت های الهی می باشد که ما انسان ها آنچنان که باید و شاید بدان ارج نمی دهیم. تنفس هوای پاک نه حق بلكه مستلزم بقای آدمیان است. همه ما باید بعنوان یکی از ساکنان کره زمین از هوایی که نه تنها متعلق به هم نوعان ، بلکه متعلق به همه هوازیان کره زمین هست مراقبت کنیم و با رفتارهای تفریحانه ، سود جویانه و خودخواهانۀ خود حق دیگران را پایمال نکنیم و این موهبت الهی را برای آیندگان حفظ کنیم .

سیستم حمل و نقل

از نیازهای مهم برای کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ، ایجاد سیستم حمل و نقل کامل ، منظم و گسترده و کارآمد می باشد . امروزه کشورهایی از لحاظ اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی در حال رشد هستند که از یک سیستم حمل و نقل عمومی کارآمد و کامل برخوردار باشند. حمل و نقل آثار متفاوت زیادی از جمله آلودگی هوا بر محیط زیست وارد می سازد. بنا بر آخرین آمار برآورد شده سالانه حدود 5 میلیون تن مواد آلاینده وارد آسمان ایران می گردد که بخش اعظم آن از اگزوز وسایل نقلیه موتوری ناشی می شود. استفاده از وسایل استاندارد و غیردودزا و کاهش تردد خودروهای شخصی و استفاده از وسایل نقلیه عمومی آسمانی آبی و پاک هدیه ما به آیندگان این مرز و بوم است .

عزم ملی

زندگی بدون هوا ظرف چند دقیقه پایان می یابد. این هوا نه تنها متعلق به ما بلکه متعلق به تمامی موجودات هوازی کره زمین است. ما انسان ها با رفتارهای غیر اصولی باعث آلودگی این نعمت بزرگ  وگرانقدر الهی شده ایم . برای حل این مشکل همگی باید تلاش بنمائیم . کلید اصلی کاهش آلودگی هوا مشارکت مردمی و افزایش هماهنگی میان بخش های مختلف یک جامعه است. هفته هوای پاک می تواند عامل مهمی در ایجاد این مشارکت و هماهنگی بین بخش ها باشد .

برای کاهش آلودگی هوا نیاز به یک عزم ملی می باشد که وظیفه تک تک ما انسانها می باشد .

آلودگی صوتی

آلودگی صوتی از جمله پیامدهای زیانبار صنعتی شدن جوامع می باشد که در دراز مدت سبب ایجاد ضایعات فیزیولوژیک در انسان شده و گاه آثار خود را بصورت خستگی ، خواب آلودگی و حملات عصبی نمایان می سازد. با توسعه فضای سبز در اطراف شهرها ، جاده ها و مراکز پر رفت و آمد توسط ارگانهای ذیربط می توان تا حدودی مشکل آلودگی صوتی را بر طرف نمود. با رعایت سرعت مجاز و استفاده نکردن از بوق در اطراف مناطق مسکونی و بیمارستان ها و مدارس سلامت روحی و جسمی را به خود و دیگر شهروندان اهدا کنیم .

زباله صنعتي يا كود ؟

شانزده سال پيش بود که کشتی «کيان سی» يعنی همان کشتی ای که خيلی زود شهرتی جهانی يافت، آب های ساحلی ايالات متحده را با هدف يافتن کشوری که پذيرای محموله آن يعنی چهارده هزار تن خاکستر کوره های زباله سوزی باشد، ترک نمود.

ابتدا به باهاما رفت و سپس آنجا را به مقصد جمهوری دومينيکن، هندوراس، برمودا، گينه بيسائو و جزاير آنتيل هلند ترک کرد؛ اما به هر کجا که وارد می شد، مردم با اعتراض به استقبال آن می رفتند. هيچ کس نمی خواست که هزاران تن خاکستر کوره های زباله سوزی فيلادلفيا در کشورش تخليه شود. خدمه کشتی که از تخليه محموله خود عاجز مانده بودند، با اميد يافتن دولتی بی خبر از ماجرا، به دروغ متوسل شدند. در برخی موارد، محموله خود را ضايعات مواد ساختمانی و در مواردی ديگر، رسوبات و ته نشين رودخانه ها معرفی نمودند؛ اما کارشناس های محيط زيست با آگاهی از اصل مطلب، هشدارهای لازم را به هر نحو ممکن اعلام می نمودند و همين هوشياری آن ها سبب شد تا کسي پذيرای چنين محموله ای نباشد. بالاخره اين کشتی به هائيتي رسيد؛ کشوری با ديکتاتوری به نام بابی دوک دوالير؛ حاکم تحت حمايت آمريکا که با ورود اين کشتی، دستور تخليه محموله آن يعنی «کود!» را صادر نمود و بدين ترتيب، چهار هزار تن از آن در ساحل شهر گونايوز تخليه شد. اما اعتراض مردم نسبت به چنين اقدامی، به سرعت گسترش يافت و همگان دريافتند که اين محموله ابداً کود نبوده است. فشارها و اعتراض سبب شد تا مقامات اين کشور با لغو اجازه تخليه باقيمانده اين محموله، دستور بازگردانيدن محموله را صادر نمودند که البته اين کشتی، شبانه ساحل اين کشور را ترک نمود و صدها تن از محموله را در همان ساحل رها نمود.

دو سال به طول انجاميد و در اين مدت، اين کشتی از کشوری به کشور ديگر می رفت تا بتواند ده هزار تن باقيمانده را در جايي تخليه کند. حتی خدمه کشتی نام آن را از بدنه پاک کردند. با اين وجود نيز کسی پذيرای آن ها نبود. بالاخره يکی از خدمه های کشتی چندی بعد اعتراف کرد که محموله نهايتاً در اقيانوس هند تخليه شد و کشتی به آمريکا بازگشت. دفتر حفاظت از محيط زيست آمريکا و گروه صلح سبز بعدها اعلام نمودند که اين محموله شامل 1800 پوند آرسنيک، 4300 پوند کادميم و 435000 پوند سرب، ديوکسين و ديگر مواد سمی از اين دست بوده است.

برآوردها در آن زمان، حکايت از آن داشت که هزينه پاکسازی شهر گونايوز از اين مواد، سيصد هزار دلار است، اما اد رندل، وکيل فيلادلفيايي که بعدها به سمت شهردار اين شهر رسيد و هم اکنون نيز رئيس کميته ملی دموکرات ها در اين منطقه است، از اعطای چنين مبلغی سرباز زد و اين در حالی بود که مازاد بودجه فيلادلفيا در آن زمان، حدود 130 ميليون دلار بود. همچنين شرکت «جوزف پالينو و پسران» که با شرکت کشتيرانی «آمالگاتيد» يعنی مالک کشتی باربری کيان سي قرارداد حمل اين مواد را منعقد نموده بود، نيز از پذيرش چنين مبلغی سر باز زد.

در ژولای 1992 ، وزارت دادگستری آمريکا در نتيجه فشار گروه های طرفدار محيط زيست سراسر جهان، بالاخره کيفرخواستی عليه شرکت تجاری ای که اين ميزان زباله را بارگيری و سپس به اين شکل تخليه کرده بود، تنظيم نمود. کيفرخواست مشابهی هم عليه سه شخص حقيقی و چهار شرکتی که به طور غير قانونی سه هزار تن مواد سمی را به عنوان کود به بنگلادش و استراليا صادر کرد بودند، تنظيم شد. البته هيچ يک از اين ها به جرم تخليه چنين موادی در دريا محکوم نشدند و حکم محکوميت آن ها صرفاً به واسطه ارائه اطلاعات نادرست به هيأت منصفه دادگاه بود.

اما به راستی چرا؟ بی شک قوانين ايالات متحده نه حامی ميزبانان چنين مواد آلوده و سمی ای، که جانبدار بازرگانان خود است. در سال های اخير، عمده مواد آلوده کشورهای صنعتی، علناً به کشورهای ديگر صادر می شود که غالباً هم تحت عنوان مواد قابل بازيافت معرفی شده است؛ موادی که بعضاً با نام «سوخت» نيز در کشورهای فقير بازاريابی می شوند. بر طبق قوانين آمريکا، زماني که مواد سمی قابل بازيافت باشند، از حوزه قوانين مرتبط با چنين موادی خارج شده و می توان آن ها را به سادگی فروش بستنی، به بازار عرضه کرد. امروزه تفاله های فلزگری، انواع فضولات و حتی زباله و خاکروبه ها نيز بسته بندی شده و به کشورهای ديگر صادر می شود. پيتر مونتاگه در اين باره می گويد: «اگرچه اين مواد بعضاً شامل فلزات ارزشمندی چون روی هستند، اما حاوی مواد جانبی سمی و آلوده ای چون کادميم، سرب و ديوکسين ها هم هستند.» مفر قانونی مواد بازيافتنی در آمريکا به قدری گسترده است که اين امکان را به کشتی های باری می دهد تا بدون هيچ حساب و کتابی، درياها و اقيانوس ها را با هدف يافتن محل تخليه محموله های خود درنوردند.

 

مواد سمی و کود

همه ساله هزاران تن از مواد آلوده قابل بازيافت که به نحوی فريبنده و با عنوان کود معرفی می شوند، به مزارع، بيابان ها و سواحل بنگلادش، هائيتی، سومالی، برزيل و ده ها کشور ديگر راه می يابند. در زمان رياست جمهوری کلينتون، شرکت های آمريکايي اين اجازه را يافتند تا خاکستر و پس مانده کوره های زباله سوزی خود و نيز مواد آلوده حاوی سرب، کادميم و جيوه را با کودهای شيميايي ترکيب نمايند و اين محصول جديد هم بدون هيچ گونه نگرانی و واکنشی در سراسر جهان قابل عرضه است. اين مواد خطرناک که با عنوان موادی بی خطر و غير فعال معرفی می شوند، توانايي ايجاد سرطان و بيماری های متعددی را دارند. بر طبق قوانين ايالات متحده، لازم نيست تا خريداران از محتويات چنين موادی که اجازه عرضه يافته اند، آگاهی داشته باشند.

استفاده خلاقانه از دو عنوان «غير فعال» و «قابل بازيابی» کاربردی فزاينده در ديگر محصولات با مصرف داخلی نيز دارد. به عنوان نمونه، مواد افزودنی غيرفعال فهرست نشده ای وجود دارند که در حشره کش های مختلف به کار می روند که در يکی از اين موارد، يکی از اين نوع حشره کش ها در حجم و مقياسی بالا در شهر و نيز اطراف نيويورک، در پاييز سال 1999 مورد استفاده قرار گرفت. برخی از اين گونه مواد غيرفعال که توانايي نابودی حشراتی چون پشه را دارند، می توانند برای آدمی و محيط زيست واقعاً خطرناک باشند. بسياری از موادی که از تقطير نفت به دست می آيد و در بيشتر آفت کش ها و حشره کش ها وجود دارد، می توانند بر کبد و سيستم ايمنی بدن سخت تأثيرگذار باشند و تأثيرات بلند مدت آن بر مردم و اکوسيستم هم می تواند به تأثيراتی جدی بينجامد.

امروزه هائيتی از جمله کشورهايي است که به محل تخليه زباله شرکت های غربی تبديل شده است. تخريب اکولوژيکی ناشی از تخليه چنين موادی در اين کشور و کشورهايي از اين دست، به معضل ويرانگری برای سلامت چنين جوامعی تبديل شده است. اين بحران در چنين کشورهايي، با اخراج اجباری هزاران کارگر از مزارع کشاورزی شان (که خواست صندوق بين المللی پول از دولت های چنين کشورهايي است)، وخيم تر شده است. زمين چنين کشاورزانی، پس از مصادره در اختيار شرکت های سوداگر فعال در حوزه کشاورزی صنعتی قرار گرفته است؛ شرکت هايي که با کشت تک محصولی پنبه، قهوه و برخی محصولات شيک که همگی نيز محصولات دستکاری شده ژنتيکی هستند، وضع چنين جوامعی را با بحران های بيشتری روبرو ساخته اند.

در کشوری مانند نيکاراگوئه، پیشنهاد ورود مواد سمی خطرناک و پس مانده کوره های زباله سوز فيلادلفيا با موجی از مخالفت و اعتراض مردم اين کشور روبرو شد و اين در حالی بود که اين اعتراض ها هيچ انعکاسی در مطبوعات آمريکا نداشت. انجمن زيست شناسی و نيز طرفداران محيط زيست نيکاراگوئه با اعلام مخالفت صريح خود با اين پيشنهاد، اعلام نمودند که بارش باران های سنگين در سواحل آتلانتيک، سبب می شود که مقادير خطرناکی از اين گونه زباله ها به اکوسيستم آبی اين مناطق وارد شود و خساراتی سنگين به آب، گياهان و زندگی آدمی وارد سازد. چنين باران هايي می تواند فلزات سنگينی چون جيوه، نيکل، آرسنيک و ... را به داخل زمين ها هدايت کند و از آن جاست که اين مواد به رودخانه ها، حوضچه ها، درياچه ها و اقيانوس ها وارد می شود. ماهی ها، حلزون ها، ميگوها و ديگر آبزيان از جمله موجوداتی هستند که در چنين فرآيندی آلوده می شوند و از سوی ديگر، پرنده ها و حيوانات و نيز انسان هايي که از اين گياهان استفاده می کنند، در معرض چنين آلودگی هايي قرار می گيرند. در چنين روندی است که ترکيبات و مواد شيميايي از حيوانات کوچک به انسان منتقل شده و در بافت های بدن انباشته می شود و زمينه بيماری های مختلف از جمله سرطان را فراهم می آورد.

منابع زير زمينی آب هم از جمله موادی هستند که با جذب آب در خاک، آلوده می شوند و در چنين شرايطی است که مواد شيميايي وارد حوزه های زيرزمينی، چاه ها و ديگر منابع آبی می شوند. گياهان نيز از جمله مواردی هستند که با جذب آب و سپس پرورش ميوه های خوراکی قابل مصرف انسان، آلودگی را به بدن و آدمی منتقل می سازند. باد هم از جمله پديده های طبيعی ای است که می تواند چنين مواد آلوده ای را به مناطق ديگر و حتی به شهرها و مناطق مسکونی منتقل سازد. در چنين حالتی است که مردم پس ار تنفس، اين مواد را جذب بدن خود می سازند و البته در چنين شرايطی، حيوانات نيز در اثر تنفس، به چنين مشکلاتی دچار می شوند.

مخالفت جهانی نسبت به تخليه مواد آلوده سمی، جامعه آمريکا را نيز تا حدی نسبت به اين مسأله هوشيار نموده است؛ به نحوی که مخالفت های داخلی، از شکل گذشته پا را فراتر گذاشته و به نوعی مقاومت جدی تبديل شده است، اما به رغم چنين مخالفت هايي، باز هم شاهد تصويب قوانين جدی در اين باره نبوده ايم. پس از گذشت بيش از يک دهه مخالفت و اعتراض جدی در جامعه آمريکا، تنها ظاهری از قانون در اين باره وجود دارد.

اما در مورد هائيتی و زباله های رها شده در ساحل شهر گونايوز، پس از فشارهای فعالان محيط زيست در آمريکا و هائيتی، بالاخره شاهد جمع آوری اين مواد از اين منطقه بوديم. اما دليل اين اقدام چه بود؟ شرکت پائولينو و پسران که با شهرداری فيلادلفيا برای حمل چنين زباله هايي قراردادی منعقد کرده بود، در همان سال قراردادی با شهرداری نيويورک در راستای مديريت زباله های شهری اين شهر منعقد کرد. البته اين شرکت که در نيويورک با نام ديگری شروع به فعاليت نمود، پيش از عقد قرارداد و صرفاً با هدف نشان دادن حسن نيت خود و البته برای جلب اعتماد و فعاليت بيشتر در اين شهر سودآور، خود را متعهد به جمع آوری زباله هايي کرد که چند سال پيش خود آن ها را در هائيتی رها کرده بود. اما خود دولت هائيتی نيز در اين مرحله متعهد به پرداخت بخشی از هزينه ها شد. بالاخره پس از پنج ماه تلاش، اين زباله ها به طور کامل جمع آوری شد؛ اما اين زباله ها که در پنجم آوريل سال 2000 از اين شهر خارج شد، مجدداً 17 روز  بعد در آمريکا تخليه شد تا برای انتقال دائم به منطقة ويژه دفن زباله انتقال داده شد. بله، بالاخره پس از 12 سال اين محموله آلوده به موطن خود بازگشت!

در آمريکا هم اوضاع بر وفق مراد نيست. منابع آبی به نحوی خطرناک آلوده شده اند. آژانس حفاظت از محيط زيست اين کشور می گويد که هم اينک 40 درصد آب های اين کشور از فرط آلودگی برای شنا و ماهيگيری مناسب نمی باشد. جيوه از مهم ترين مواد سمی ای است که به ماده اصلی آلوده ساز آب ها تبديل شده است؛

ماده ای سمی که علاوه بر تأثير بر سيستم عصبی، می تواند منجر به ناشنوايي، کاهش قدرت بينايي و چشايي، ابتلا به انواع زخم ها، تضعيف قدرت فکری، آسيب های کليوی و بالاخره مرگ شود. در سال 1994 ، در نيوجرسی هشدارهايي مبنی بر عدم استفاده از ماهی در 15 نقطه از اين ايالت اعلام شد که تنها دليل آن هم آلودگی آن ها به جيوه بود. از مجموع 56 درياچه، منابع آبی ورودهايي که درنيوجرسی مورد آزمايش قرار گرفت، 32 مورد آن ها به شدت به جيوه آلوده بودند و در برخی موارد ميزان آلودگی به حدی بود که ابداً سابقه نداشته است.

امروزه نيوجرسی از لحاظ آمار مبتلايان به سرطان سينه در مرتبه دوم قرار دارد و از لحاظ آمار مرگ و مير در رتبه اول آمريکاست. در مطالعه ای ديگر که در نيويورک انجام شد، مشخص گرديد که ابتلا به سرطان سينه در زنانی که در نيم مايلی کارخانه هاي توليد مواد شيميايي، نفت و لاستيک زندگی می کنند، 62 درصد بيش از ديگر مناطق اين شهر است.

امروزه حجم زيادی از زباله های آلوده به جيوه توليد شده در کارخانه های نيوجرسی به کشورهای ديگر و از جمله به آفريقای جنوبی منتقل می شود. تنها در اواسط دهه 1980 ، ميزان انتقال اين مواد به اين کشور، ده هزار بشکه زباله حاوی جيوه بود و اين بدين معناست که در آن دوره، حدود شصت هزار کيلو جيوه و ديگر مواد آلوده سمی توليد شده در نيوجرسی به رودخانه های آفريقای جنوبی انتقال داده شده است که نفوذ آن در آب آشاميدنی و محصولات کشاورزی، بی شک به مرگ هزاران نفر انجاميده است.

نکته قابل توجه ديگر درباره چنين موادی آن است که امروزه بسياری از عوارض و پيامدهای ناشی از توليد و استفاده اين گونه مواد، تنها گريبانگير کشورهای فقير است. هم اينک در ايالات متحده، بسياری از آفت کش ها، حشره کش ها و کودهای شيميايي که در اين کشور توليد و به کشورهای ديگر صادر می شوند، حق فروش در داخل اين کشور را ندارند، چرا که هم برای محيط زيست و هم برای مردم اين کشور خطرناک است. به عنوان نمونه، شرکت مونسانتو که از توليد کنندگان اصلی اين گونه مواد محسوب می شود و تنها يکی از کارخانه های وابسته به آن در آيوا سالانه 265 هزار پوند مواد شيميايي خطرناک را مستقيماً به داخل رودخانه می سی سی پی رها می کند، نتوانست اجازه عرضه يکی از محصولات خود به نام «بوتچلر» را در داخل آمريکا کسب کند که دليل آن هم از سوی مقامات دفتر حفاظت از محيط زيست اين کشور، آلوده ساختن طبيعت بود. اما اين شرکت با توسل به قوانين آمريکا، مشروط به عدم عرضه آن در داخل کشور، در حال توليد اين نوع ماده شيميايي با هدف عرضه آن به ديگر کشورهاست که مصرف آن در ده ها کشور آمريکای لاتين، آسيا و آفريقا و عمدتاً هم در مزارع برنج آن ها رواج دارد. نکته جالب آنکه، امروزه برنج وارداتی به آمريکا دقيقاً نسبت به همين ماده مورد آزمايش قرار می گيرد.

يکی ديگر از هزاران نمونه موجود،به «تامپونز» مربوط می شود؛ ماده ای شيميايي که در آمريکا توليد و عرضه آن در اين کشور ممنوع شده است که مهم ترين دليل آن هم دامن زدن به نوعی بيماری مرگبار است. اين ماده که در تمام دهه 1980 توسط شرکت های آمريکايي در آفريقا عرضه می شد، حتی بعد از افشای مخاطرات مرگبارش، باز هم به بازارهای آفريقا فرستاده می شود.

نگاهی هم به شيوع آلودگی به آرسنيک در بنگلادش بيندازيم. در دو سال اخير، بنگلادش و چهار کشور ديگر تحت عنوان کمک های بشردوستانه، پذيرای تيرها و دکل های برق از آمريکا بودند که هر يک آلوده به دو و نيم پوند آرسنيک که نصب هر يک از اين تيرهای آلوده با آلودگی ای به شعاع 3/2 مايل مربع همراه شد.

خلاصه اين که نياز کشورهای پيشرفته و صنعتی ای چون کشورهای اروپايي، ژاپن، روسيه، آمريکا و کانادا برای يافتن محل هايي برای تخليه زباله های توليدات صنعتی شان، از جمله برنامه هايي است که با حمايت صندوق بين المللی پول و بانک جهانی همراه بوده است؛ برنامه هايي که با تحميل الگوهای خصوصی سازی، تعديل ساختاری و ... به جنبه مهمی از نظم نوين جهانی عينيت می بخشد و از جمله نتايج آن، نابودی جوامع اشتراکی غير سرمايه سالاری است که هزاران سال به شکلی سنتی به زندگی خود ادامه داده اند.

منبع: http: zena.secureform.com

 

* Mitchel Cohen ، نويسنده آمريکايي و از جمله فعالان و حاميان محيط زيست و عضو «سبزهای بروکلين» 

لایه اوزون

گرماي شديد و كم سابقه تابستان امسال، غلظت گاز اوزون را در اروپا افزايش داده است

براساس تازه ترين بررسي ها توسط دانشمندان اقليم شناس آلودگي اوزون در اروپا، كه با موج گرماي شديد تابستان گذشته بيشتر شده بود، اكنون به بالاترين سطوح خود رسيده است.
كارشناسان اتحاديه اروپا از طريق مطالعات هماهنگ شده از ۹ سال پيش تاكنون، سطح اوزون را در اين قا ره اندازه گيري مي كنند و آمار جديد حاصل تازه ترين تحقيقات در اين زمينه مي باشد.
به گزارش خبرگزاري فرانسه از پاريس، از ۳۱ كشور عضو اتحاديه اروپا، ۲۳ كشور با آلودگي ناشي از غلظت گاز اوزون روبرو هستند. در اين كشورها غلظت گاز اوزون از يك آستانه ايمن سلامتي در ماه هاي آوريل و آگوست، تجاوز كرده است.
براساس قوانين اتحاديه اروپا، درصورتي كه اين آستانه به ۱۸۰ ميكروگرم اوزون در هر مترمكعب هوا برسد بايد، دولت ها مراتب را به آگاهي مردم برسانند.
اوزون، يك مولكول تشكيل شده از ۳ اتم اكسيژن است، كه حالت حفاظت كننده دارد كه اگر در طبقات بالاي جو زمين (استراتوسفر) باشد، مانند سپري در برابر تشعشعات آسيب رسان خورشيد عمل مي كند. اما، در سطح زمين، كه از واكنش ميان گازهاي خروجي خودروها در ترافيك با نور خورشيد حاصل مي شود به صورت يك گاز محرك دستگاه تنفس انسان و ساير موجودات زنده عمل مي كند و مي تواند براي سالمندان، كودكان و افرادي كه بيماري هاي ريوي و قلبي مزمن دارند خطرناك باشد. افزايش غلظت گاز اوزون يك آستانه ثانوي نيز دارد كه بالاتر از آستانه نخستين مي باشد.
درصورت رسيدن اوزون به ميزان ۳۶۰ ميكروگرم در يك مترمكعب هوا دولت ها بايد به مردم هشدار دهند تا احتياط هاي لازم را به عمل آورند.
اداره محيط زيست اروپا مستقر در كپنهاگ اعلام كرده است كه اكنون در ۱۵ كشور، ميزان اوزون از اين غلظت تجاوز كرده است.
بنا به همين گزارش براثر اقدامات پيگير در زمينه كنترل آلودگي هاي ناشي از خودرو انتشار اكسيدهاي نيتروژن و تركيبات آلي زودتبخير غير از متان، يعني مواد شيميايي موجود در گازهاي خروجي خودروها، در اروپاي غربي به شدت كاهش يافته و طبق آمارهاي اعلام شده بين سال هاي ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ در اتحاديه اروپا اين تركيبات تا ميزان ۳۰ درصد سقوط كرده اند و طبق برآورد كارشناسان تا سال ۲۰۱۰ اين گازها ۳۰ درصد ديگر هم كاهش مي يابند.
به رغم اين پيشگيري ها، آلودگي ناشي از غلظت اوزون هنوز مي تواند براي شهروندان اروپايي خطرناك باشد. معمولا اين آلودگي هروقت كه هوا به شدت داغ، آفتابي، يا بدون وزش باد باشد. تشديد مي شود.
اداره محيط زيست اروپا هشدار داده است كه ممكن است وضعيت آلودگي اوزون در تابستان هاي آينده نيز تكرار شود، زيرا در هر زمان كه دماها بالاتر از ميانگين باشد، زمينه براي افزايش غلظت اوزون فراهم مي شود.
پژوهشگران در دانشگاه برن سوئيس اعلام كردند كه تابستان امسال اروپا داغترين تابستان را دست كم در ۵۰۰ سال گذشته سپري كرده است. موج گرما سبب افزايش شديد مرگ و مير شد، به ويژه در فرانسه، ۱۵ هزار نفر از سالمندان به خاطر بيماري هاي مربوط به موج گرما جان باختند

  لايه اوزون در قسمت شمالي زمين در سال 1980 بين 15تا20 درصد كاهش پيدا كرده است. براي رفع اين مشكل جمعي ازبهترين متخصصان زمين شناسي هر سال براي تحقيق وجستجو دور يكديگر جمع مي شوند .در سال 1992 پروكتيل مونترئال درباره’ لايه اوزون مطالعه و تحقيقي داشت كه فهميد بزرگ شدن سوراخ لايه اوزون بستگي به آلودگي هوا و توليد مواد سمّي دارد.در همان سال سازمان ملل متحد و حفاظت از محيط زيست برنامه اي را طرّاحي كرد كه اين برنامه جهت محافظت و حمايت از محيط زيست و مخصوصا لايه اوزون به نام برنامهUNEPطراحي كرد كه اين برنامه جهت جلوگيري از توليد مواد سمّي و مواد شيميايي آلوده كننده،است.مولكولهاي اكسيژن(O2) به اكسيژن اتميك (O) تبديل مي -شوند .اكسيژن اتميك به سرعت با مو لكولهاي بيشتري تركيب شده و به شكل اوزون مي شود .ان پوشش حرارتي كه در سطح بالا رشد كرده و سلامتي لايه اوزون را به خطر انداخته است و اين مورد باعث شده است كه اگر استراتوسفر نباشد ما نتوانيم بدون آن زنده بمانيم . بالاي استراتوسفر مقداري از آلودگي مضّر اشعه مادون بنفش را و همچنين تشعشعاتي از خورشيد (امواج بين 320 تا 240) را كه باعث مي شود لايه اوزون آسيب ببيند و همچنين جان گياهان به خطر بيفتد را جذب ميكند.اشعه مادون بنفش با تابيدن نور مولكولهاي اوزون را ميشكافد ولي اوزون مي تواند تغيير شكل بدهد و عكس العمل زير ازآن حاصل ميشود:

O+ O2 :مادون قرمز +O3

O2+O:O3

همچنين اوزون در اثر عكس العمل زير نابود ميشود :

O3+O:O2+O2

عكس العمل دوم با افزايش پيدا كردن ارتفاع آهسته انجام مي شود امّا عكس العمل سوم سريعتر انجام مي شود. دربين همكاري عكس العمل ها تمركز اوزون درحال تعا دل است. دربالاي اتمسفر اكسيژن اتميك هنگا مي كه اشعه مادون بنفش در سطح بالايي است، پيدا مي شود. در اثر حركت استراتوسفر هواي متراكم تري بدست مي آيد وجذب اشعه ي مادون بنفش افزايش مي يابد و سطح اوزون به حد اكثر و تخمينا" km20مي رسد.همراه با تئوري كمپمن يك مشكل نيز وجود داشت كه اين مشكل در سال 1960 تشخيص داده شد وحقيقت اين بود كه اوزون به وسيله عكس العمل 4 آهسته حركت مي كرد و ديده نمي شود.

گرم شدن زمين ترميم حفره اوزون را به تعويق مي اندازد

دانشمندان هشدار داده اند :پديده گرم شدن زمين مي تواند تلاشها براي ترميم حفره اوزون را كه قرار بود تا سال 2050 انجام گيرد،حدود30سال به تعويق اندازد .اين مو ضوع به رقم پيشرفتهايي است كه باي از رده خارج كردن مواد شيميايي مخرّب اوزون انجام شده است.
طبق گزارشي كاهش فراواني در مصرف گازهاي ساخته دست انسان بنام ((كلروفلورو كربن)) پديد آمده است .اينها گازهايي هستندكه لايه محافظ زمين را مي خورند .دانشمندان گفتند:اگر كشورها مصمم به دنبال نمودن اين روند باشند ،((حفره داخل لايه اوزون به آغاز به جمع شدن و كوچك شدن خواهد نمودتا اينكه ظرف 50 سال ترميم خواهد شد . )) اين جمع بندي و نتيجه گيري توسط ((مجمع بررسي فرايند هاي استراتوسفر و نقش آن در آب و هوا )) SPARC)) به عمل آمد .اين مجمع از صد ها كارشناس اقليمي كه دسامبر سال 1999در آرژانتين گرد هم آمدندو در سايه توجهات سازمان هواشناسي جهاني تشكيل جلسه دادند،شكل گرفته است.

اين دانشمندان هشدار دادند: حتّي اگر كاهش مصرف گازهايCFC برآورده شود،پديده گرم شدن زمين_كه نتيجه تولييد گازهاي گلخانه اي با وجود كربن به عنوان عنصر اصلي آن است و از سوختهاي سنگواره اي بدست مي آيد _ميتواند محلت ترميم حفره اوزون را چند دهه به تعويق اندازد.به عنوان يك تناقض ، گرم شدن زمين ،جو را در نزديكي سطح زمين حرارت ميدهد اما لايه پاييني ((استراتوسفر )) يعني جايي را كه اوزون قرار دارد همچنان سرد نگه ميدارد . اين دماهاي پايين به ويژه درزمستان مسبب جمع شدن ابرهاي استراتوسفر در نواحي قطبي ميشود . اين پديده آغازگر واكنشهاي نابود كننده اوزون توسط مولكولهاي كلري استكه توسط كلروفلورو كربن ها آزاد ميشوند. پيش بيني هاي داير بر اين كه حفره اوزون كه بالاي قطب جنوب قرار دارد، به زودي كوچك خواهد شد با آخرين اطلا عات مغايرت دارد كه نشان ميدهد كه اين حفره درحال گسترش است وبه طور بي سابقه اي در چند سال اخير بزرگ شده است.

تاريخچه سوراخ شدن لايه اوزون :


جريان تاسف بار سوراخ شدن لايه اوزون در لايه زير استرا توسفر در بالاي منطقه انتاركتيكا اولين بار در دهه هفتاد (1970 تا 1979)توسط يك گروه تحقيقاتي به نام BAS كشف شد .اين گروه در مورد اتمسفر بالاي منطقه انتاركتيكا از يك ايستگاه تحقيقاتي كه بسيار شبيه اين عكس ميباشد مشاهده مي گردند.

*اطلاعات ايستگاه تحقيقاتي هالي

*ايستگاه تحقيقاتي BAS فالكر اولين بار در حالي تحقيقات را انجام داد كه اندازه گيري اوليه در سال1985براي اولين بار سوراخ شدن لايه اوزون آنچنان نگران كننده بود كه دانشمندان تصور ميكردند كه دستگاهاي اندازه گيري خراب است .آنها دستگاه هاي ديگري جانشين آن دستگاه ها كردند تا آنكه نتايج بدست آمده اندازه گيري هاي اوليه را تاييد كرد .چندماه بعد كه سوراخ شدن لايه اوزون قابل مشاهده بود،(پس از مشاهده سوراخ شدن لايه اوزون تحقيقات قبلي تاييد شد)از طرف ديگر اطلاعات ماهواره TOMS سوراخ شدن لايه اوزون را نشان نمي داد ،بدين دليل كه نرم افزارهايي كه اطلاعاتي در مورد لايه اوزون ميداد به صورتي برنامه ريزي

شده بود كه لا يه اوزون در منطقه كوچكي موردبررسي قرار مي گرفت .بررسي هاي بعدي ، اطلاعات بدست آمد هنگامي كه نتايج

گروه BASمنتشر نشد،مورد تاييد قرار گرفت و بيانگر اين مطلب بود كه سوراخ شدن لايه اوزون به طور سريع ودر مقياس بزرگي بر بالاي منطقه انتاركتيكا انجام مي شود.

اوزون لايه اي را در استراتوسفر تشكيل ميدهد كه منطقه استوا باريكتر و در دو قطب پهن تر است .ميزان اوزون در بالاي سطح كره زمين به وسيله مقياسي به نام DU ((Dobson units))اندازه گيري ميشود كه اين ميزان در منطقه استوايي در حدود 260DUاست و به ميزان بيشتري در جاهاي ديگر است . اين در حالي است تغييرات فصلي بسيار وسيعي اتفاق ميافتد واين در حالي شكل مي گيرد و اشعه ماوراي بنفش در لايه استراتوسفر نفوذ ميكند يا آن را مي شكافد.

    لايه اوزون

*انرژي هاي خورشيدى :*

خورشيد تنها ستاره منظومه شمسى مى باشد كه كرات وسيارات در اطراف آن مى چرخند و از انرژى آن استفاده مى كنند.زمين نيز يكى از كراتى است كه در أطراف خورشيد در حال حركت است .فاصله ميان زمين و خورشيد حدود 149.800.000كيلومتر مى باشد ، كه در اين فاصله،زمين حدود 9^10×95/1 وات انرژى ازخورشيد دريافت مى كند كه ما تنها كسرى از آن (0000002/0) را استفاده مى كنيم . نور خورشيد 27/8 دقيقه طول مى كشد كه به زمين برسد.از صد در صد نورى كه به زمين مى تابد تنها 30% آن بر اثر ذرات و مولكول هاى موجود در لايه هاى بالايى منعكس مى شوند بقيّه آن ها از لايه ها زمين عبور مى كنند و به زمين مى رسند.در واقع مى توان به جرأت گفت كه حدود99%انرژى كه به زمين مى رسد از خورشيد وبقيه آن از ماه و كرات ديگر مى باشد. نور سفيد خورشيد از ميلياردها ميليارد رنگ تشكيل شده است كه هر كدام از اين رنگ ها داراى طول موج و انرژى مخصوص به خود مى باشند، وما هنگامى كه اين نور را تفكيك مى كنيم به هفت رنگ تجزيه مى شوند كه هر كدام از اين رنگ ها از ميلياردها رنگ تشكيل شده اند... پرتوهاى فوق بنفش داراى طول موج كوتاه و انرژى زياد مى باشند پرتوهاى فوق بنفش با انرژى زيادى كه دارند براى تمام موجودات زنده خطرناك مى باشند وموجب سرطان پوست يا آفتاب سوختگى مى شوند .خوشبختانه زمين در برابر اين پرتوى خطرناك، محافظى بنام لايه اوزون دارد كه از ورود پرتوهاى خطرناك به سطح زمين جلوگيرى مى كند. قبل از آنكه به بحث درباره برخورد پرتوهاى فوق بنفش و مولكول ها اوزون بپردازيم ابتدا به اطلاعاتى درمورد اوزون مى پردازيم.

 * اوزون چيست؟ *

 دانشمندان لايه ها زمين را به چهار قسمت تقسيم مى كنند :

1)تروپوسفر (كه نسبت به سطح دريا 12تا15 كيلومترارتفاع دارد)

2)استراتوسفر

 3)مزوسفر

4)تروموسفر(خارجى ترين لايه زمين)

 مولكول اوزون (o3)از يك مولكول اكسيژن و يك اتم اكسيژن كه ناپايدار و واكنش پذير مى باشد، تشكيل شده است . پيوند ميان مولكول اكسيژن و اتم اكسيژن در مولكول اوزون بسيار ضعيف مى باشد و ممكن است با كوچكترين برخورد از هم جدا ويا با دريافت كوچكترين انرژى به حالت اوليه خود برگردند . لايه اوزون در لايه استراتوسفر زمين قرار دارد .در شب ها به دليل عدم دسترسى به انرژى تابشى خورشيد، ضخامت لايه اوزون كمتر از ضخامت آن در روز ها مى باشد. هنگامى كه پرتوهاى فوق بنفش به مولكول ها اوزون برخورد مى كنند، پرتو هاى فوق ـ بنفش مقدار زيادى از انرژى خود را از دست مى دهند وبه پرتو هاى فرو سرخ تبديل مى شوند ، و همچنين بر اثر اين برخورد ، مولكول اوزون به مولكول اكسيژن واتم اكسيژن تبديل مى شود و با تابش مجدد نور خورشيد ، مولكول اوزون دوباره پديدار مى شود. مولكول هاى اوزون هرچند كه براى ما مفيد هستند اما وجود آن ها در لايه تروپوسفر (لايه اى كه ما در آن زندگى مى كنيم) بسيار خطرناك مى باشند. نيتروژن هاى پراكسيد خارج شده از اگزوز موتورهاى ديزلى بر اثر تابش نور خورشيد (عمل فتو شيميايى) با مولكول هاى اكسيژن واكنش مى دهند و مولكول هاى اوزون را پديدار مى كنند . چون در مولكول هاى اوزون اتم هاى اكسيژن فعال (راديكالى) وجود دارد ، تنفس آن ،موجب اختلال در دستگاه تنفسى مى شود .

*حفره اوزون*

  تا سال 1980ميلادى از سوراخى لايه اوزون خبرى نبود ؛ اما در سال 1985م ، دانشمندان از نازك شدن لايه اوزون در قطب جنوب خبر دادند. در آن زمان با تحقيقات انجام شده علت نابودى مولكول هاى اوزون را ،گاز هاى cfc (كلر و فلوئور و كربن) مى دانستند. گاز هاى cfc بعنوان گاز هاى خنك كننده در يخچال ها ،كولرها و همچنين در مواد پلاستيكى مورد استفاده قرار مى گيرند . در cfc ها اتم هاى كلر ناپايدار و واكنش پذير مى باشند و هنگامى كه گاز هاى cfc به لايه هاى بالا مى روند ، در لايه هاى بالا بر اثر برخورد با نور خورشيد ،گاز هاى كلر آزاد مى شوند. اتم هاى كلر در لايه استراتوسفر با مولكول هاى اوزون واكنش مى دهند. هر اتم كلر به تنهايى مى تواند 100.000 مولكول اوزون را از بين ببرد . به همين دليل در گستره جهانى ،در سازمان ملل متحد ،در معاهده اى بنام معاهده مونترال كشورها متعهد شدند كه از توليد و فروش گاز هاى cfc خوددارى كنند ،و همچنين به كشور هاى فقير اين امكان را بدهند كه بجاى استفاده از گاز هاى cfc ، از گاز هاى خنك كننده ديگرى استفاده كنند. ما مى دانيم كه بيشترين كشور هاى صنعتى در نيم كره شمالى قرار دارند ، پس چرا در قطب جنوب لايه اوزون سوراخ شده است ؟! براي پاسخ به اين سوال ، پژوهش هاي زيادي انجام شده است كه بعضي از اين پژوهش ها تاكنون در دست تحقيق است . اخيراً دانشمندان علت ايجاد حفره در لايه اوزون را گرداب هاي سنگين ، كه در قطب جنوب جريان دارند ، مي دانند در زمستان در طول شبهاي قطبي، نور خورشيد درتمام سطح قطب جنوب در دسترس نيست ، به همين دليل در اين قطب در لايه استراتوسفر طوفان هاى سنگيني گسترش مى يابند كه به آن ها "گرداب قطبي"(polar vortex) مى گويند . گرداب قطبي مي تواند ذرات سازنده هوا را تجزيه كند .اين گرداب ها باعث ايجاد ابرهاى سردي مي شوند كه بر فراز قطب جنوب جريان مي يابند. كه به اين ابرها "ابر استراتوسفر قطبي" (polar stratosphere cloud) مي گويند.اختصار آن psc است. Pscها بسيار سرد هستند و دماي آن ها حدود 80- سيلسيوس است.* Psc از نيتريك اسيد تري هيدرات (nitric acid trihydrate) تشكيل شده است و با ابرهايي كه ما آن ها را در آسمان مي بينيم كاملاً متفاوتند. پس اين ابرهاي اسيدي مي توانند لايه اوزون را تخريب كنند. "بنايراين با استناد به تحقيقات انجام يافته ،موارد زير را مي توان از عوامل موثر در تخريب لايه اوزون دانست:

 1)محور زمين به گونه اى مى باشد كه نور خورشيد به قطب شمال بيشتر از قطب جنوب مى تابد به همين دليل ضخامت لايه اوزون در قطب شمال بيشتراز ضخامت آن در قطب جنوب مى باشد (زيرا ما گفتيم كه پيوند ميان مولكول اكسيژن و اتم اكسيژن در مولكول اوزون بسيار ضعيف مى باشد و ممكن است با كوچكترين برخورد از هم جدا ويا با دريافت كوچكترين انرژى(مانند انرژى تابشى خورشيد ) به حالت اوليه خود برگردند)

 2)از مورد دوم نتيجه مى گيريم كه هواى قطب جنوب سردتر از هواى قطب شمال مى باشد ، بنابراين هواى گرم هنگامى كه بر اثر جريان هايى به قطب جنوب مى روند ، چون سبك مى باشند ،به سمت بالا مى روند و موجب نابودى لايه هاى اوزون برفراز قطب جنوب مىشوند.

 3)در زمستان نور خورشيد كاملاً در تمام سطح قطب جنوب در دسترس نمي باشد، واين امر باعث كاهش دما و تشكيل ابرهاي psc مي شود

 4) ابرهاي psc اسيدي هستند و به همين دليل آن ها به لايه اوزون آسيب مي رسانند."

 

خور موسی

يكي از خور هاي خليج فارس كه از نظر اكولوژيك، اقتصادي و نظامي حايز اهميت است، «خورموسي» نام گرفته است. «خور» محدوده نيمه بسته آب مرتبط با درياي آزاد است كه در درون آن آب دريا به مقدار قابل توجهي توسط آب رودخانه يا آب شيرين رقيق مي شود.خور موسي كانال طويل و عميقي است كه از خليج فارس منشعب شده و به دليل ويژگيهاي خاص خود در منطقه از موقعيت ممتازي برخوردار است. اين منطقه با اكوسيستمي منحصر به فرد، در ساحل شمالي خليج فارس و جنوب استان خوزستان واقع است. پهناي دهانه آن ۳۷ تا۴۰ كيلومتر و طول آن از دهانه تا بندر امام خميني ۹۰كيلومتر و تا بندر ماهشهر ۱۲۰ كيلومتر است. خور موسي يكي از متنوع ترين كانال هاي آبي محسوب مي شود. جزاير موجود در خور، زيستگاه بسياري از پرندگان نادر از جمله گيلانشاه خالدار و مكان تخم ريزي بسياري از ماهيان خليج فارس يا به عبارتي پرورشگاه آبزيان خليج فارس بخصوص ميگو است. از لحاظ اكولوژيك خورموسي يكي از متنوع ترين كانال هاي آبي محسوب مي شود كه بسياري از گونه هاي تجارتي و غيرتجارتي را در خود جاي داده است. مي توان گفت كه تمام موجودات آبزي به نحوي در اين خور ديده مي شوند. از پستانداران دريايي مانند نهنگ (وال) كه گاه ميهمان آبهاي خورموسي است و دلفين ها تا فرياله هاي خطرناك وماهيهاي زينتي همه و همه در خورموسي حضور دارند. از آنجا كه خورموسي يكي از خورهاي بسيار غني از لحاظ آبزيان بخصوص ميگو و انواع ماهيان است، صيادان بسيار زيادي در اين خور مشغول به كار هستند بطوري كه صيد و صيادي وسيله امرارمعاش بيش از ۱۸۱۶ نفر ازمردم بومي است.عمق خورموسي ۲۰ تا ۵۰ متر است كه در برخي نقاط به ۷۳ متر نيز مي رسد. وجود چنين عمقي باعث شده تا كشتي هاي ۷۰ هزار تني نيز به سهولت در اين آبراه رفت وآمد كنند.اين منطقه در صورتي كه در معرض هجوم توسعه و اثرات ناشي از آن نباشد، از بارورترين مناطق ساحلي در مجموعه اكوسيستم دريايي براي تأمين مواد مغذي و محيطي مناسب براي برقراري زنجيره غذايي از ساحل به دريا محسوب مي شود.آلودگي ناشي از اكتشاف و استخراج نفت و تردد نفتكش ها، حوادث و سوانح مربوط به سكوهاي نفتي، رفت و آمد كشتيها، منابع و صنايع مستقر در خشكي از جمله عوامل تأثيرگذار بر روي اكولوژي منطقه است.بدون ترديد اين منطقه با خصوصيات فوق الذكر متعلق به تمامي افراد اين كشور و گوشه اي از ميراث عظيم كشور و آثار طبيعي ملي محسوب مي شود. از اين رو حفظ و پيشگيري از هرگونه آلودگي در محل بايد مورد توجه مجريان هرگونه فعاليت بخصوص فعاليت هاي اقتصادي قرار گيرد. زيرا ايجاد هرگونه آلودگي در اين زيستگاه پرارزش مي تواند تغييرات اساسي در اكوسيستم آن به وجود آورد كه جبران آن عملاً غيرممكن خواهد بود.